Σάββατο 25 Μαρτίου 2017

ΝΕΡΟΚΑΡΔΑΜΟ

Όταν τρώγεται ωμό μπορεί να προλάβει ή να επιδράσει θεραπευτικά ακόμη και στον καρκίνο
 
Σύμφωνα με ένα νέο βαθμολογικό πίνακα, ο οποίος συντάχθηκε από ειδικούς ερευνητές διατροφολόγους του πανεπιστημίου William Paterson του Νιου Τζέρσεϊ και ο οποίος δείχνει τη θρεπτική πυκνότητα των διαφορετικών φρούτων και λαχανικών, το νεροκάρδαμο είναι το λαχανικό που βρίσκεται στην κορυφή της λίστας.
 
Έχει την επιστημονική ονομασία Ναστούρτιο το φαρμακευτικό και είναι γνωστό ως νεροκάρδαμο. Η καταγωγή του είναι από την Ευρώπη και σήμερα βρίσκεται σε πολλές περιοχές της γης κοντά σε λίμνες, ρυάκια ποταμούς και χαράδρες. Ως φρέσκο τρώγεται σε διάφορες σαλάτες και σάντουιτς ενώ βράζεται και τρώγεται ως λαχανικό, σε σούπες κ.λ.π.

Είναι το πιο υγιεινό λαχανικό στον κόσμο και... δεν το τρώει κανείς!- Φοβερά τα οφέλη του...

Aνάμεσα στα θρεπτικά συστατικά του είναι τα εξής:
 
Κάλιο, φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, ασβέστιο, σίδηρο (περισσότερο από το σπανάκι), θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, νιασίνη, φυλλικό οξύ, ψευδάργυρος και οι βιταμίνες Α, Β6, Β12, C (περισσότερη από τα λεμόνια και τα πορτοκάλια), D, E και KA.
 
Το νεροκάρδαμο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης το είχε περιγράψει ως διεγερτικό και αποχρεμπτικό. Εδώ και χιλιάδες χρόνια έχει χρησιμοποιηθεί από τη λαϊκή ιατρική για τη θεραπεία του βήχα και της βρογχίτιδας. Επίσης, έχει αναφερθεί ότι όταν τρώγεται ωμό μπορεί να προλάβει ή να επιδράσει θεραπευτικά στον καρκίνο. Στην Κινέζικη ιατρική χρησιμοποιείται για συρρίκνωση όγκων, βελτίωση της νυχτερινής όρασης και την παραγωγή της χολής, ενώ η δράση του επεκτείνεται και σε περιπτώσεις πονόλαιμου, δυσκολίας στην ούρηση, παρωτίτιδας και κακής… αναπνοής, όπως αναφέρει το invitromagazine.gr.
 
Παρασκευή ροφήματος με νεροκάρδαμο:
 
Για να προετοιμάσετε ένα ρόφημα, προσθέστε 2 κουταλάκια του αποξηραμένου βοτάνου σε μία κούπα νερό που έχετε βράσει (μέχρι 3 φορές την ημέρα). Επειδή το Ναστουρτιο έχει διουρητικές ιδιότητες η χρήση του δεν πρέπει να ξεπερνάει τη προτεινόμενη μέγιστη ημερήσια δόση (6,0γρ.) και δεν θα πρέπει να καταναλώνεται από παιδιά κάτω των 4 ετών.

Tο φύλλο που γιατρεύει- Φυτρώνει σε κάθε κήπο!

Πεντάνευρο ή αρνόγλωσσο (Plantago major).

Oι γιαγιάδες το αποκαλούσαν «το φύλλο που γιατρεύει»- Φυτρώνει σε κάθε κήπο!

Στις μέρες μας οι ιδιότητές του είναι ξεχασμένες. Μετά από περίπου 30 χρόνια αναζητώντας στις βιβλιογραφίες για τα οφέλη αυτού του φύλλου, έχει γίνει ένα από τα βασικά φαρμακευτικά βότανα στην αποθήκη μου. Το “ζιζάνιο» από το οποίο έκοβαν οι γιαγιάδες μας το φύλλο που γιατρεύει έχει την κοινή ονομασία Πεντάνευρο ή αρνόγλωσσο (Plantago major).
 
Οι Φαρμακευτικών Ιδιότητες του Πεντάνευρου και Οι Βοτανικές του χρήσεις
 
Το πεντάνευρο είναι εδώδιμο και φαρμακευτικό, τα τρυφερά του φύλλα είναι βρώσιμα και κόβονται ωμά σε σαλάτες ή μαγειρεύονται όπως τα χόρτα. Είναι πλούσιο σε βιταμίνη Β1 και ριβοφλαβίνη. Αυτό το βότανο χρησιμοποιείται στην εναλλακτική ιατρική για πολλά χρόνια, ήδη από την αρχαιότητα. Χρησιμοποιόταν ως πανάκειο (φάρμακο για τα πάντα) σε ορισμένους πολιτισμούς. Οι Ινδιάνοι ονόμαζαν το φυτό αυτό “φάρμακο της ζωής».
 
Οι πρόσφατες έρευνες αποκάλυψαν ότι το όνομα αυτό δεν απέχει πολύ από την αλήθεια! Η χημική ανάλυση του Πεντάνευρου (Plantago major) έδειξε ότι περιέχει το γλυκοσίδιο Aucubin. Το Acubin αναφέρεται στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Toxicology ως μια ισχυρή αντι-τοξίνη . Το πεντάνευρο έχει και άλλα αποτελεσματικά συστατικά, όπως βιταμίνη C, απιγενίνη, βαϊκαλεΐνη, βενζοϊκό οξύ, χλωρογενικό οξύ, κιτρικό οξύ, φερουλικό οξύ, ολεανολικό οξύ, σαλικυλικό οξύ, και ουρσολικό οξύ. Τα φύλλα και οι σπόροι του μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αντιβακτηριακά, αντίδοτα, στυπτικά, αντιφλεγμονώδη, αντισηπτικά, αντιβηχικά, καρδιακά, μαλακτικά, διουρητικά, αποχρεμπτικά, αιμοστατικά, καθαρτικά, οφθαλμικά, έμπλαστρα, ισοθερμικά και ανθελμινθικά.
 
Έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητά τους ως εναλλακτική θεραπεία για ασθένειες όπως το άσθμα, το εμφύσημα, για προβλήματα της ουροδόχου κύστης, τη βρογχίτιδα, τον πυρετό, την υπέρταση, τους ρευματισμούς και τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Το αφέψημα από τις ρίζες του χρησιμοποιείται στη θεραπεία ενός μεγάλου φάσματος νοσημάτων, όπως της διάρροιας, της δυσεντερίας, της γαστρίτιδα, των πεπτικών ελκών, του συνδρόμου του ευερέθιστου εντέρου, της αιμορραγία, των αιμορροΐδων, της κυστίτιδας, της βρογχίτιδας, της καταρροής, της ιγμορίτιδας, του βήχα, του άσθματος και της αλλεργικής ρινίτιδας. Προκαλεί επίσης μια φυσική αποστροφή προς τον καπνό και βρίσκει εφαρμογή σε θεραπείες κατά του καπνίσματος.
 
Εκχυλίσματα του βοτάνου έχουν αντιβακτηριακή δράση και είναι ασφαλή και αποτελεσματικά για τη διακοπή της αιμορραγίας, σταματούν τη ροή του αίματος γρήγορα και ενθαρρύνουν την αποκατάσταση των κατεστραμμένων ιστών. Τα θερμαινόμενα φύλλα του χρησιμοποιούνται σε επιδέσμους πάνω σε πληγές, φλεγμονές του δέρματος, κακοήθη έλκη, κοψίματα, τσιμπήματα και οιδήματα για την γρήγορη επούλωσης των ουλών. Έμπλαστρα με θερμαινόμενα φύλλα δένονται και εφαρμόζονται σε κοψίματα και πληγές για να αφαιρεθούν αγκάθια, θραύσματα και να αντιμετωπιστεί η φλεγμονή.
 
Η ρίζα χρησιμοποιείται ως αντίδοτο σε δηλητήρια από δαγκώματα φιδιών. Οι σπόροι του πεντάνευρου περιέχουν έως και 30% βλεννώδη πηχτή φυτική κόλλα που διογκώνεται στο έντερο και ενεργεί ως καθαρτικό καταπραΰνοντας ταυτόχρονα τις ερεθισμένες μεμβράνες. Οι σπόροι χρησιμοποιούνται επίσης στη θεραπεία κατά των παρασιτικών σκωλήκων. Ακόμα, το αποσταγμένο υγρό από διάλυμα αυτού του βοτάνου αποτελεί ένα εξαιρετικό κολλύριο για τα μάτια.
 
Πως να Χρησιμοποιήσετε το Πεντάνευρο για Δαγκώματα και Τσιμπήματα από Έντομα
 
Όταν μια σφήκα ή μέλισσα τσιμπήσει κάποιο μέρος του σώματος, τότε η περιοχή αρχίσει να πρήζεται και να σχηματίζεται φλεγμονή. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορείτε να σταματήσετε τον πόνο και το οίδημα πολύ εύκολα χρησιμοποιώντας ένα φρέσκο φύλλο πεντάνευρου.
 
Ο πόνος θα άρχισε να υποχωρεί μέσα σε λίγα λεπτά. Τυλίξτε το πολτοποιημένο φύλλο στην περιοχή του τσιμπήματος με μια γάζα και κρατήστε το για το υπόλοιπο της μέρας.
 
Για τα τσιμπήματα από κουνούπια, κάντε ένα γρήγορο ντους και αλείψτε τις περιοχές του δέρματός σας, που δέχτηκαν τα τσιμπήματα, με λάδι πεντάνευρου. Και σε αυτή την περίπτωση, μέσα σε λίγα λεπτά, ο πόνος και ο κνησμός θα υποχωρήσουν.
 
Πώς να Φτιάξετε Εμποτισμένο Έλαιο Πεντάνευρου
 
Αρχικά, μαζέψτε ένα ματσάκι μεγάλα φύλλα πεντάνευρου από την αυλή σας ή το χωράφι σας, που να μην έχουν εκτεθεί σε ψεκασμούς από χημικά σκευάσματα. Πλύντε τα σχολαστικά στο νεροχύτη για να καθαρίσουν από τυχόν βρομιές και παράσιτα.
 
Ετοιμάστε αρκετή ποσότητα για να γεμίσουν το ένα τέταρτο του γυάλινου βάζου στο οποίο θα τα τοποθετήσετε. Αφού πλυθούν, απλώστε τα σε μια στεγνή πετσέτα για να στεγνώσουν. Θα πρέπει να στεγνώσουν καλά για να μη μουχλιάσουν αργότερα στο βάζο. Μόλις στεγνώσουν, τυλίξτε τα ένα-ένα και κόψτε τα σε φέτες
 
Τα φύλλα τεμαχίζονται για να εκτεθεί ο χυμός τους όσο περισσότερο στο λάδι που θα χρησιμοποιήσουμε μέσα στο βάζο. Τοποθετήστε το βότανο μέσα σε ένα καθαρό και στεγνό βάζο και γεμίστε το με ελαιόλαδο μέχρι πάνω. Βεβαιωθείτε ότι όλα τα φύλλα είναι βυθισμένα στο λάδι και ανακατέψτε με τη λαβή της ξύλινης κουτάλας ή με ένα μαχαίρι για να αποτρέψετε το σχηματισμό φυσαλίδων αέρα στο εσωτερικό του. Βιδώστε το καπάκι. Βάλτε μια ετικέτα στο βάζο με το όνομα του φυτού, το μέρος του φυτού που χρησιμοποιήσατε, το είδος του λαδιού που χρησιμοποιήσατε σαν διαλύτη και την ημερομηνία παρασκευής. Κρατήστε το βάζο σε θερμοκρασία δωματίου στο ντουλάπι ή κοντά σε παράθυρο που το βλέπει ο ήλιος για να αποτραπεί η εμφάνιση μούχλας.
 
Αναμείξτε το περιεχόμενο του βάζου καθημερινά και μετά από τέσσερις έως έξι εβδομάδες στραγγίξτε το λάδι με ένα σουρωτήρι σε ένα άλλο βάζο. Αφήστε το να καθίσει για λίγες ημέρες και στη συνέχεια, χύστε το τελικό διάλυμα σε σκούρα μπουκαλάκια. Σφραγίστε τα μπουκαλάκια, βάλτε τους ετικέτες και αποθηκεύστε τα σε ένα πιο δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος.

Σάββατο 18 Μαρτίου 2017

Βρουβιά: Η τρούφα της Μεσσηνίας

«Το στήθος, το σώμα, πραγματικά είναι πάντα ένα, μα οι ψυχές που το κατοικούν δεν είναι μόνο δύο ή πέντε, αλλά αμέτρητες. Ο άνθρωπος είναι ένα κρεμμύδι που αποτελείται από εκατοντάδες φλοιούς, ένα υφαντό φτιαγμένο από χιλιάδες νήματα». (Από τον “Λύκο της Στέπας” του Hermann Hesse)
Περπατώντας στο βουνό ή σε κάποιο χωράφι με ελιές περί στα μέσα Μαρτίου,πιθανόν να διακρίνεις κάτι μικρά μοβ λουλουδάκια που μοιάζουν με ανθισμένα βατόμουρα. Αν είχες περάσει ένα μήνα νωρίτερα και το μάτι σου ήταν αρκετά εκπαιδευμένο, θα είχες δεί στη θέση τους δύο μικρά πράσινα φυλλαράκια να ξεπροβάλουν δειλά-δειλά μέσα από το χώμα. Αυτά μαρτυρούν ότι από κάτω κρύβεται ένας πεντανόστιμος κοκκινωπός βολβός, το φυτό Muscari Comosum.
Οι περισσότεροι τους μαζεύουν το Μάρτιο, όταν έχει ανθίσει το μοβ λουλουδάκι και τους εντοπίζεις ευκολότερα. Για μένα τότε είναι πολύ αργά, καθώς όταν το φυτό ανθίζει μεταφέρει όλη την ενέργεια στο λουλούδι, προκειμένου να ενδυναμώσει το σπόρο.
Πρέπει να σκάψεις επιδέξια, γιατί δεν θα το βρεις εύκολα, αφού συνήθως βρίσκεται σε βάθος 20 εκατοστών και μεγαλώνει αγκαλιασμένος σφιχτά με το υγρό χώμα που δύσκολα αποχωρίζεται.   
vrouvia
Το μάζεμα των βολβών θέλει προσοχή, καθώς τα εκτεταμένα ραντίσματα με φυτοφάρμακα τους επηρεάζουν άμεσα. Το πιο συνηθισμένο παράπτωμα είναι η συλλογή λευκών βολβών με κολλώδη υφή που λέγονται «Γκαλγκάτσι» και δεν έχουν σχέση με τα βρουβιά.
Τα βρουβιά μαγειρεύονται ως εξής:
– Τα πλένουμε και τα καθαρίζουμε τόσο από το ριζικό όσο και από τη φύτρα. Τα βράζουμε σε μπόλικο νερό. Όσο πιο πολύ βράσουν τόσο πιο πολύ θα ξεπικρίσουν και θα μαλακώσουν. Θέλουν περίπου 12 -15 λεπτά, ανάλογα με το μέγεθος (εμένα μου αρέσει να κρατάνε λίγο και να μην είναι λιώμα). Αν θέλετε να γίνουν πιο γλυκά, μπορείτε να χύσετε το νερό της πρώτης βράσης. Μόλις βράσουν, τους βγάζουμε από το νερό και τους αλατίζουμε.
– Κατόπιν μπορούμε να τους βάλουμε σε βάζο με ξίδι, σε λάδι ή σε λάδι με ξίδι μαζί, ανάλογα με τη γεύση που θέλουμε να δώσουμε. Το λευκό βαλσαμικo ταιριάζει άριστα με τους βολβούς. Διατηρούνται για ένα χρόνο ακόμα και έκτος ψυγείου. Απλώς να είναι κάπου δροσερά. Επίσης μπορούμε να βάλουμε και λίγο σκόρδο ή πιπεράκι, για να αρωματιστούν. Αν τους κάνετε ξιδάτους, τότε τους σερβίρεται με λίγο λάδι από πάνω.

Andro

Μαζεύεις χόρτα; Προσοχή σε αυτά τα 5 που μπορεί να σε στείλουν αδιάβαστο

Η πιο κλασική ερώτηση που μου κάνουν οι άνθρωποι, όταν μαθαίνουν τι δουλειά κάνω, είναι αν έχω πάθει ποτέ δηλητηρίαση από χόρτα. Ευτυχώς, τα χόρτα που μπορούν να σε στείλουν στο νοσοκομείο ή και στον άλλο κόσμο είναι πολύ λίγα στη χώρα μας. Η γνώση σε κάθε περίπτωση είναι χρήσιμη, αν θέλουμε να μαζεύουμε χόρτα με ασφάλεια. Ας δούμε μερικά από τα πιο συνηθισμένα τοξικά χόρτα που μπορούμε να συναντήσουμε:
1
Ήδη από τον 17ο αι., οι γυναίκες παρασκεύαζαν από τις ρίζες της δρακοντιάς ένα απόσταγμα που χρησιμοποιούσαν ως καλλυντικό προσώπου, για ανανέωση του γερασμένου δέρματος.
1. Το φιδόχορτο ή δρακοντιά (Arum italicum)
Η δρακοντιά είναι ένα πολυετές ποώδες φυτό των εύκρατων περιοχών. Φυτρώνει σε χωράφια, χαντάκια και άκρες δρόμων σε χαμηλό υψόμετρο. Αν και ύστερα από κατάλληλη επεξεργασία έχει φαρμακευτικές ιδιότητες, η κατανάλωσή του ως έχει προκαλεί οίδημα γλώσσας, εμετούς, σπασμούς, διαστολή κόρης και αναισθησία. Τα φύλλα του ερεθίζουν το δέρμα, ενώ επίσης περιέχει ένα δηλητήριο χημικώς ασταθές, την αροίνη, η οποία είναι ερεθιστική για το δέρμα.
2
Αν τύχει και το γάλα του φλόμου έρθει σε επαφή με τη γλώσσα σας, θα καίγεστε για 2-3 μέρες. Πολύ καλή λύση αν παρευρίσκεστε σε γεύματα με κακό φαγητό!
2. Ο φλόμος («Με φλόμωσες» που λέμε!)
Οι παλιοί κάτοικοι του χωριού μου συνήθιζαν να ψαρεύουν στο ποτάμι χρησιμοποιώντας το γάλα του φλόμου. Είναι τόσο τοξικό που τα ψάρια κολυμπούσαν πανικόβλητα προς την επιφάνεια, όπου ο επίδοξος ψαράς παραμόνευε με την απόχη του. Αν τύχει και το γάλα του φλόμου έρθει σε επαφή με τη γλώσσα σας, θα καίγεστε για 2-3 μέρες και θα χάσετε την αίσθηση της γεύσης. Πολύ καλή λύση αν θέλετε να παρευρίσκεστε σε γεύματα με κακό φαγητό! Αν φτάσει και στο στομάχι σας, τότε η επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία είναι αναπόφευκτη.
Το διαβολόχορτο χρησιμοποιείτε συχνά από θανάσιμες πεθερές που θέλουν να καθαρίσουν τους γαμπρούς τους με μια χορτόπιτα. Ο μύθος ότι μοιάζει με βλίτο αναπαράγεται επίσης από τις πεθερές.
3
Θεωρείται, μαζί με τη νικοτίνη, το ισχυρότερο από τα φυτικά δηλητήρια.
3. Το κώνειο (Conium maculatum L)
Το φυτό που έστειλε στον Άδη τον μέγα φιλόσοφο Σωκράτη είναι σχεδόν παντού. Μοιάζει αρκετά με το αγριοκάροτο, αλλά είναι λιγότερο «χνουδωτό» και ο κορμός του έχει μαύρα στίγματα. Θέλει αρκετή προσοχή, γιατί είναι πολύ διαδεδομένο στην Ελλάδα και στην όψη μοιάζει με πολλά βρώσιμα χόρτα.
4
Περιέχει ουσίες, οι οποίες δεν έχουν ακόμα προσδιοριστεί, που μπορεί να προκαλέσουν παροδική μείωση στη αντίληψή μας. Εξ ου και ο χαρακτηρισμός «βλίτο» για κάποιους ανθρώπους. Επίσης, ο χαρακτηρισμός «δεν τρώω κουτόχορτο» , στο βλίτο αναφέρεται.
4. Το διαβολόχορτο (Datura)
Το διαβολόχορτο χρησιμοποιείτε συχνά από θανάσιμες πεθερές που θέλουν να θανατώσουν τους γαμπρούς τους με μια χορτόπιτα. Το βρίσκουμε το καλοκαίρι να φυτρώνει σε καλλιεργήσιμα χωράφια ανάμεσα σε βλίτα, κολοκυθάκια, μπάμιες και άλλα κηπευτικά. Ο μύθος ότι μοιάζει με βλίτο αναπαράγεται από τις πεθερές που θέλουν να καλύψουν τα φονικά τους ένστικτα. Ακόμα και αν δεν το ξεχωρίσεις από τα φύλλα του, το χαρακτηριστικό «καστανάκι» που κυοφορεί το επίσης ευδιάκριτο λουλούδι του κάνει μπαμ.
5
Το επιστημονικό του όνομα (“Εκβάλλιον το ελατήριον”), το φυτό το πήρε επειδή όταν κάποιος αγγίξει τους καρπούς, αυτοί εκτοξεύονται παντού. Ωραίο παιχνίδι!
5. Η πικραγγουριά (Ecballium elaterium)
Η πικραγγουριά μοιάζει λίγο με μικρή πεπονιά και τη συναντάμε τόσο σε καλλιεργήσιμα χωράφια όσο και στο βουνό. Η κατανάλωσή της σε μικρές ποσότητες αρχικά θα σας φέρει σε μια κατάσταση χαλάρωσης. Αν το παρακάνετε, όμως, θα ακολουθήσει λιποθυμία και θα χρειαστείτε πλύση στομάχου. Τα σπόρια της κρύβονται σε ένα χαρακτηριστικό στρογγυλό μπαλάκι που μοιάζει με λάμπα και κάνει την πικραγγουριά ευδιάκριτη από τα 500 μ. μακριά. Δεν το καταναλώνουμε σε καμία περίπτωση!!!
Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε ότι στην αρχαία Ελλάδα τα παραπάνω φυτάμπορούσαν με την ανάλογη επεξεργασία να μετατραπούν σε ελιξίρια που θεράπευαν δεκάδες ασθένειες, γεγονός που επιβεβαιώνει και την παροιμία «από το αγκάθι βγαίνει ρόδο». Αφήνουμε, όμως, αυτές τις δουλειές στους ειδικούς και απολαμβάνουμε τα υπόλοιπα εκατοντάδες βρώσιμα χόρτα που μας χαρίζει η ελληνική γη.
 ftiaxno.gr

Παρασκευή 3 Μαρτίου 2017

Διώξτε τις ψείρες με λεβάντα

Στάξτε μία ή δύο σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα στο γιακά του μπουφάν, στα ρούχα παιδιού σας.

Ή αναμείξτε δύο σταγόνες λεβάντας σε 5 ml ελαίου βάσης και κάντε μασάζ με το μείγμα στα αυτιά του παιδιού σας.
Αν όμως οι ψείρες κάνουν «πάρτι» στο κεφάλι του παιδιού σας.
Mπορείτε να βάλετε δύο σταγόνες απευθείας στα μαλλιά των παιδιών ή αναμείξτε το σε σαμπουάν (20 σταγόνες λεβάντας σε 250 ml σαμπουάν).
Μία ακόμα συνταγή.
Υλικά
10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα και10 σταγόνες tea tree
5 σταγόνες μέντα και 4 σταγόνες ευκάλυπτο.
Ανακατέψτε τα υλικά σε 50 ml ελαίου βάσης (αμυγδαλέλαιο, ελαιόλαδο κλπ).
Βάλτε μικρή ποσότητα από το μείγμα στο κεφάλι του παιδιού και κάντε του απαλό μασάζ.
Τοποθετήστε στο κεφάλι του παιδιού σκουφάκι μιας χρήσης και αφήστε να δράσει το μείγμα για 20 λεπτά. Οι ψείρες θα πάθουν ασφυξία από τη δράση των αιθέριων ελαίων.
Ξεβγάλετε καλά τα μαλλιά του παιδιού με σαμπουάν και άφθονο νερό.

Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2017

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ και η Νέα Ιατρική των Συγκινήσεων

Ένας συνεργάτης με το ψευδώνυμο Ζίγκμουντ, θα κάνει κάποια σχόλια πάνω σε ζητήματα που έχουν σχέση με την ψυχολογία, αρχίζοντας απο σήμερα. Δεν έχει φυσικά καμιά σχέση ιδεολογική ή και ..διανοητική με τον διάσημο συνονόματό του αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία.

Σχολιάζει ο Ζίγκμουντ

Το αίσθημα της κατάθλιψης δημιουργείται σαν αποτέλεσμα της απελπισίας από μια άλυτη σύγκρουση που δημιουργεί αίσθηση παγίδευσης, απο ενοχές που πλήττουν το αίσθημα αυτοεκτίμησης, από απώλειες κλπ. Όταν αυτά εμπλέκονται με βαθύτερες αιτίες που έχουν σχέση με το πώς διαμορφώθηκε ο χαρακτήρας και απειλούνται τα θεμέλια του εαυτού και της αυτοεκτίμησής του, τότε μπορεί να πάρει μόνιμα και επώδυνα χαρακτηριστικά.
Όπως μπορεί να προκύψει και ως αποτέλεσμα της μη εκπλήρωσης των επιδιώξεων του εαυτού.

Η κατάθλιψη και η μνήμη. 
Η μνήμη αποτελεί βασικό στοιχείο της κατάθλιψης. Τα παιδιά δεν έχουν κατάθλιψη επειδή δεν υπάρχει συσσωρευμένη μνήμη. Η εμφάνιση της στα παιδιά συνδέεται με τραυματικά γεγονότα που μένουν στη μνήμη (η συναισθηματική φόρτιση τα κάνει τραυματικά και κάνει ισχυρές τις εγχαράξεις), αν δεν μπορέσουν να εξισορροπηθούν από άλλα θετικά για την ανάπτυξη του παιδιού γεγονότα και εξηγήσεις που θα του δίνουν μια πειστική ιστορία μέσα στην οποία θα μπορεί να αναπτυχθεί.
Όσο συσσωρεύεται περισσότερη μνήμη, δηλαδή όσο μεγαλώνουμε, επειδή όλοι εμπλέκονται αναπόφευκτα σε δυσάρεστα γεγονότα για τα οποία μπορεί να έχουν από καθόλου, λίγη ή περισσότερη ευθύνη, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες δημιουργίας δυσλειτουργιών στην ένταξη όλων των γεγονότων αρμονικά στην ιστορία που δημιουργεί ο καθένας για τον εαυτό του.

Η αφομοίωση, απορρόφηση όλων αυτών των γεγονότων στη συνολική ιστορία που φτιάχνει ο καθένας για τον εαυτό του, εξαρτάται από το επίπεδο της αυτοεκτίμησης αλλά και τον παθητικό ή εξωστρεφή επιθετικό χαρακτήρα του ατόμου.

Δεν μπορούμε και ούτε είναι φυσικά σκόπιμο να καταργήσουμε τη μνήμη.

Οι παθητικές, υποτακτικές συμπεριφορές. 
Σ' αυτές υπάρχει συχνά ένα αυστηρό, τιμωρητικό υπερεγώ που ελέγχει, σαν επικράτηση εξουσιαστικών προτύπων, που δεν επιτρέπει την υπεράσπιση  του εαυτού βλάπτοντας τους άλλους, τουλάχιστον ανοιχτά. Μπορεί να γίνει με πλάγιους τρόπους ώστε αυτός να φαίνεται καλός(αυτό αφορά αυτούς που έχουν μια συγκαλυμμένη επιθετικότητα με έναν υπερτροφικό εγωισμό) ή μπορεί να στρέψει την επιθετικότητα του με τη μορφή ενοχών και αυτοκατηγοριών προς τα μέσα, στον ίδιο τον εαυτό. Υπάρχει συνεχής ανάγκη επιβεβαίωσης από τους άλλους για να τονώσει την αυτοεκτίμηση του και όταν αυτή δεν του δίνεται ή δεν του δίνεται τόσο επαρκώς όσο θεωρεί αναγκαία για την τόνωση του εγώ του, τότε τα γεγονότα που θεωρεί ότι τον μειώνουν στα μάτια των “κριτών” του, θεωρούνται σαν απόδειξη των “δικαιολογημένων” αυτοκατηγοριών. Αυτό μερικές φορές μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτο χαρακτήρα και να αναμασώνται αυτοκατηγορίες συνεχώς.

Όταν μπλέκονται σε εσωτερικές συγκρούσεις δύσκολες, επώδυνες, λόγω της αναποφασιστικότητας τους αυτές σέρνονται και διαιωνίζονται, περιμένοντας να παρθούν οι αποφάσεις από τους άλλους για να μην πάρουν οι ίδιοι την ευθύνη μιας και δεν θέλουν να γίνουν "κακοί".

Η παθητική συμπεριφορά αποτελεί κατάλοιπο παιδικών συμπεριφορών, τότε που είναι πιο εύκολο να επικρατήσουν τέτοιου είδους συμπεριφορές και πρέπει φυσικά να ξεπερασθεί. Τέτοιες παθητικές ή υποτακτικές συμπεριφορές υπάρχουν σε μεγάλο ποσοστό λόγω και του τρόπου διαπαιδαγώγησης και πολλές φορές είναι δύσκολο να ξεπερασθούν. Είναι ένα “τρομαγμένο παιδί” μέσα μας. Ίσως βρίσκονται και στη βάση του φόβου για ομοφυλόφιλες τάσεις, ο οποίος φόβος αναπτύσσεται συχνά στην εφηβεία, σε συνδυασμό φυσικά και με άλλους παράγοντες που δεν είναι της ώρας να τους αναπτύξουμε.

To άγχος είναι συχνά συνοδευτικό της κατάθλιψης αν και πολύ συχνά υπάρχει και αυτοτελώς. Στο άγχος υπάρχει μια συνεχής αίσθηση κινδύνου για τον εαυτό, που κατά κανόνα δεν έχει βάση ή όταν έχει συνήθως αυτός ο κίνδυνος υπερβάλεται. Μπορεί να θεωρείται ευάλωτος ο εαυτός από οποιαδήποτε έστω και μικρή προσβολή να καταρρεύσει. Σε μια παθητική προσωπικότητα που περιμένει κατά βάση την επιβεβαίωση από τους άλλους, είναι και ο φόβος της σύγκρισης με τους άλλους. Αυτά συνδυάζονται με μια υπερβολική αντίδραση συναγερμού. Ίσως και η υπερβολική αντίδραση στον πόνο(αν και εδώ μπορεί να υπεισέρχονται και προδιαθεσικοί και άλλοι παράγοντες, εξαρτημένα αντανακλαστικά κλπ), πολλές φορές μπορεί να έχει σχέση με αυτή την εικόνα του ευάλωτου εαυτού που θεωρεί ότι θα καταρρεύσει στην πιο μικρή προσβολή. Ο εαυτός δεν είναι σταθερός, δεν νοιώθει δυνατός ώστε να αντέχει χτυπήματα. 

Υπάρχει ο φόβος ότι και ένα μικρό χτύπημα, ένας πόνος(που είναι μια απειλή, έτσι την αντιλαμβάνεται ο οργανισμός), θα τον διαλύσει, θα τον αφήσει ανάπηρο, θα ..πεθάνει, επειδή είναι αδύναμος.

Το άγχος σε οποιαδήποτε περίπτωση είναι περιττό και επιβλαβές. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι η ακριβής εκτίμηση της κατάστασης, τι ακριβώς υπάρχει και ανάλογα να αποφασίσουμε αν πρέπει να φύγουμε, να αμυνθούμε ή να επιτεθούμε.

Το άγχος επειδή σημαίνει αυξημένη αίσθηση κινδύνου, οδηγεί τον οργανισμό σε υπερέκκριση των λεγόμενων ορμονών του στρες, δηλαδή των κατεχολαμινών και της κορτιζόλης. Με όλες τις συνέπειες που έχει μια συνεχής υπερέκκριση στη λειτουργία όλου του οργανισμού, με επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα της λειτουργίας του. Πολύ συνοπτικά θα αναφέρουμε τα εξής. Αυτές οι ορμόνες του στρες όταν εμφανίζεται κάποιος κίνδυνος παίζουν το ρόλο της γενικής κινητοποίησης και προετοιμασίας του οργανισμού για να δώσει μάχη. Είναι δηλαδή μια έκτακτη κατάσταση που αφού αντιμετωπισθεί πρέπει να ξαναπεράσει σε ένα επίπεδο επαγρύπνησης χαμηλότερο, δηλαδή σε χαλάρωση. Όταν υπάρχει μια συνεχής διέγερση και αυξημένα επίπεδα έκκρισης, όταν θα χρειασθεί πραγματικά η υπερέκκριση δεν θα μπορέσουν να την πετύχει στο επίπεδο που χρειάζεται ώστε να κινητοποιηθεί σωστά ο οργανισμός. Η αντοχή στον πόνο που προσφέρουν αυτές οι ορμόνες εξηγεί κατά ένα μέρος και την μειωμένη αντοχή όταν ο πόνος είναι πραγματικός. Η συνεχής υπερέκκριση έχει επιπτώσεις αποδεδειγμένες στην άμυνα του οργανισμού, τον μεταβολισμό του σακχάρου και των λιπιδίων. Ακόμη στην υπέρταση και τις καρδιακές αρρυθμίες. Σε πειράματα με σκυλιά που τα είχαν σε κατάσταση φόβου παρατηρήθηκε ότι εμφάνιζαν μειωμένη ικανότητα εξερεύνησης, αυξημένη αντίδραση αιφνιδιασμού και πεθαίνανε από καρδιακές αρρυθμίες.

Οι επιθετικές, εξωστρεφείς συμπεριφορές. Η μειωμένη αυτοεκτίμηση σε οποιοδήποτε επίπεδο, όταν υπάρχει, αναπληρώνεται μέσα από την επιδίωξη υποταγής των άλλων, μετάθεσης της όποιας ευθύνης σ’ αυτούς, ώστε μ’ αυτό τον τρόπο να αποδείξει στον εαυτό του ότι αυτός υπερέχει. Αφού δεν υπάρχουν αυτοκατηγορίες συνήθως δεν υπάρχει και κατάθλιψη.

Φυσικά δεν είναι πάντα έτσι απλά τα πράγματα. Μπορεί να εμπλακεί σε μια σύγκρουση άλυτη η οποία να διαβρώσει σταδιακά τις άμυνες του και το οικοδόμημα που έχει στήσει να παρουσιάσει μικρότερες ή μεγαλύτερες ρωγμές. Γενικά όμως είναι πιο προστατευμένος.

Ο ρόλος της τεστοστερόνης. Είναι γεγονός ότι στις γυναίκες εμφανίζονται μεγαλύτερα ποσοστά κατάθλιψης απ’ ότι στους άνδρες. Αυτό έχει οπωσδήποτε σχέση και με τη διαπαιδαγώγηση. Στις γυναίκες επιβάλλεται ένα παθητικό, υποτακτικό στην ανδρική κατ’ αρχήν εξουσία πρότυπο, αλλά και γενικά μια παθητική, υποτακτική στάση. Θεωρείται ίδιον της γυναίκας. Ώστε και ο άνδρας να εκδηλώσει την προστασία του. Αυτό θεωρείται τόσο δεδομένο που πράγματι πολλές φορές είναι δύσκολο να ερωτευθείς μια γυναίκα με ιδιαίτερα επιθετικά, εξουσιαστικά, δηλαδή “ανδρικά” χαρακτηριστικά.
Υπάρχει όμως και βιολογική βάση με το ρόλο της τεστοστερόνης για την έκφραση επιθετικών χαρακτηριστικών και συμπεριφορών.

Όμως σε κάθε περίπτωση αυτό που κρίνει την ωριμότητα του εαυτού είναι το επίπεδο αυτοεκτίμησης που αναπτύσσεται. Η υποτακτική συμπεριφορά απο τη μια ή η επιθετική απο την άλλη, αφορούν ένα ας το πούμε κατώτερο επίπεδο ανάπτυξης της προσωπικότητας που πρέπει έτσι κι αλλιώς να ξεπερασθεί.

Οι ηγέτες ήταν κατά κανόνα άνδρες. Ο ηγέτης έπαιρνε και πρέπει να πάρει αποφάσεις που κάποιους θα βλάψουν προκειμένου να ωφεληθούν περισσότεροι- στην καλύτερη των περιπτώσεων- ή γιατί έτσι εξυπηρετούνται οι σκοποί που υπάρχουν στο χώρο που ηγείται. Πρέπει να παίρνει γρήγορα αποφάσεις. Δεν μπορεί να πέφτει σε κατάθλιψη αν συμβεί κάτι δυσάρεστο στο οποίο ευθύνεται και αυτός. Άρα ηγέτης δεν μπορεί να είναι ένας παθητικός, υποτακτικός χαρακτήρας. Όμως πολλά παραδείγματα ηγετών υπάρχουν που κατέληξαν σε κατάθλιψη και παράνοια, ιδιαίτερα οι διάφοροι “στρατηλάτες” στην ιστορία που καταλήγανε παρανοϊκοί. Οι αντοχές πάντα έχουν κάποια όρια.

Ο ρόλος της σεροτονίνης και άλλων ορμονών. Έχει εντοπισθεί ο ρόλος της σεροτονίνης στην κατάθλιψη. Εξ άλλου τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται σήμερα αυξάνουν την ποσότητα αυτής της ουσίας και αυτό έχει κάποια αποτελέσματα . Το ερώτημα είναι αν πρόκειται για την πρωτοπαθή διαταραχή, δηλαδή κάποια εκφύλιση των νευρώνων που παράγουν την σεροτονίνη ή κάποια ανεπάρκεια των υποδοχέων της, οπότε η κατάθλιψη έχει μεγάλες πιθανότητες να εμφανισθεί έτσι κι αλλιώς σε κάποια φάση ή είναι δευτερογενές φαινόμενο, δηλαδή όταν υπάρχει ένα χαμηλό επίπεδο αυτοεκτίμησης ή όταν εμφανισθεί η κατάθλιψη ελαττώνονται τα επίπεδα της σεροτονίνης. Το πρώτο δεν είναι καθαρό σε τι βαθμό υπάρχει, αν κι έχουν υπάρξει μελέτες που δείχνουν κληρονομική επιβάρυνση.

Είναι πολύ πιθανό να υπάρχει ως ένα βαθμό αυτός ο παράγοντας, κυρίως σε επίπεδο ειδικών υποδοχέων της, που δεν είναι και μελετημένοι αρκετά, επειδή υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί υποδοχείς της με διαφορετικές δράσεις. Εμπλέκονται όμως στην κατάθλιψη και άλλες ορμόνες όπως οι κατεχολαμίνες. Δημιουργούνται αυτορρυθμιστικά κυκλώματα. Είναι φανερό όμως ότι τουλάχιστον για τις κατεχολαμίνες, η έκκριση τους έχει σχέση και με τα πρότυπα συμπεριφοράς μας, τους τρόπους δηλαδή που έχουμε μάθει να αντιδρούμε σε διάφορες καταστάσεις. Είναι γνωστό επίσης ότι μετά απο μια επιτυχία που έχουμε, μια νίκη σε κάτι, μια επιβράβευση κλπ, ανεβαίνουν τα επίπεδα διαφόρων κατεχολαμινών που έχουν σχέση με την ευχαρίστηση, όπως η ντοπαμίνη για παράδειγμα αλλά και της τεστοστερόνης, η οποία πέφτει μετά μια απο αποτυχία που θίγεται η αυτοεκτίμηση μας. Πιθανόν να συμβαίνει κάτι παρόμοιο και με την έκκριση της σεροτονίνης. Έτσι αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να τροποποιήσουμε τα πρότυπα των συμπεριφορών μας.

Το επίπεδο αυτοεκτίμησης. Είναι η βάση πάνω στην οποία δημιουργούνται οι όποιες ιστορίες για τον εαυτό. Πόσο ισχυρές είναι ώστε να αντέχουν την πίεση των γεγονότων. Έχει σχέση με την ωρίμανση της προσωπικότητας ώστε να κάνει την πιο δυνατή αντικειμενική εξέταση των δεδομένων που τον αφορούν αλλά και του ίδιου του εαυτού του, να έχει πιο συνολική εικόνα της κατάστασης. Δεν εξαρτάται υπερβολικά από τις γνώμες των άλλων για το ποιος είναι ή για την εικόνα του εαυτού του. Τα μεμονωμένα γεγονότα στα οποία εμπλέκεται και την όποια συμμετοχή του, τα αξιολογεί σωστά. Έτσι είναι πολύ πιο δύσκολο αυτά να μειώσουν την αυτοεκτίμηση του. Δεν χρειάζεται ακόμη να καταφύγει σε επιθετική συμπεριφορά απέναντι σε άλλους είτε για να μεταθέσει ευθύνες είτε για να δείξει την υπεροχή του.

Όταν εμπλέκεται σε συγκρούσεις που λύνονται δύσκολα, θα προσπαθήσει να δώσει λύσεις, τις καλύτερες δυνατές ή τις λιγότερο επώδυνες έστω μακροπρόθεσμα, με αποφασιστικότητα και σύνεση. Δυστυχώς τα πράγματα στη ζωή μερικές φορές είναι πολύ δύσκολα αλλά πρέπει να ψάχνουμε τη λιγότερο επώδυνη λύση.
Έτσι μπορεί να ξεπερασθεί η παθητική ή η επιθετική συμπεριφορά και αυτό αφορά και τους άνδρες και τις γυναίκες, και μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από τις διάφορες ορμόνες και την αρχικά επιθετική ή παθητική συμπεριφορά.

Η μοναξιά. Είναι ένας παράγοντας επιβαρυντικός με την έννοια ότι μπορεί να οξύνει το πρόβλημα της αυτοεκτίμησης. Κυρίως όταν δεν είναι αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής, αυξάνονται τα ερωτηματικά κατά πόσο σε θέλουν οι άλλοι, σε αγαπούνε, πόσο αποδεκτός είσαι κλπ. Αυξάνεται δηλαδή η πιθανότητα για την εμφάνιση κατάθλιψης. Αλλά και αυτοί που την επιλέγουν, δεν είναι άτρωτοι από ανασφάλειες, κανένας δεν είναι.
Δηλαδή στον βαθμό που υπάρχει μέσα μας μια παθητική υποτακτική πλευρά, ένα “τρομαγμένο παιδί”, πρέπει να το πείσουμε ότι δεν χρειάζεται να τρομάζει. Αυτό θα γίνει και με την απαραίτητη αυτοανάλυση για τον εντοπισμό αυτών των συμπεριφορών που πρέπει να ξεπερασθούν που αποτελούν υπολείμματα μιας παιδικής υποτακτικής συμπεριφοράς και των αιτίων που τις προκάλεσαν. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την απρόσκοπτη ανάπτυξη του εαυτού, της αυτοεκτίμησης, μιας στάσης απέναντι στους άλλους που ξεπερνά το σχήμα της παθητικότητας ή της επιθετικότητας και βασίζεται στην ισότιμη και αντικειμενική σχέση, που αποτελούν τη βάση για μια αρμονική κατά το δυνατόν διαβίωση.

Υπάρχουν δύο πόλοι στη δράση μας που εμπλέκονται και με το επίπεδο αυτοεκτίμησης. Είναι ο πόλος της ευχαρίστησης –ηδονής και πόσο έχει ικανοποιηθεί και ο πόλος του πόνου.
Ο βαθμός ικανοποίησης του πρώτου πόλου δίνει το αίσθημα της πλήρωσης. Τα συσσωρευμένα από την εξέλιξη νευρωνικά κυκλώματα, που αντιπροσωπεύουν βασικές ανάγκες του εαυτού, θέλουν να εκφρασθούν, να ικανοποιηθούν.

Αν ο πόλος ευχαρίστηση-ηδονή έχει ικανοποιήσει σε μεγάλο βαθμό την έκφραση του, τότε και η αυτοεκτίμηση αλλά και η αυτοπεποίθηση είναι μεγαλύτερη.
Κάθε πλήγμα στον εαυτό μπορεί να οδηγήσει σε μετατόπιση προς την μεριά του πόνου. Δηλαδή μια αρρώστια για παράδειγμα, αν αδυνατίζει την αυτοπεποίθηση μας για διάφορους λόγους-δεν τους αναλύουμε-, οδηγεί σε μετατόπιση προς τον πόλο του πόνου που είναι συνδεδεμένος με την κατάθλιψη. Κατάθλιψη σημαίνει ότι είμαστε στην πλευρά του πόλου του πόνου.

Όλα τα συναισθήματα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν πάνω σ’ αυτό το δίπολο.

Η αυτοπραγμάτωση του ατόμου, επειδή έχει σχέση με την ικανοποίηση των επιθυμιών του, των δυνατοτήτων του κλπ, είναι στην πλευρά της ευχαρίστησης.

Η παθητικότητα, η γκρίνια κτλ είναι στην πλευρά του πόνου.

Όταν σε κάποιον πληγεί η αυτοπεποίθηση του από κάποια απειλή τιμωρίας για παράδειγμα, που θα πλήξει την εικόνα του προς τα έξω-αν στηρίζεται υπερβολικά στο τι λέει ο κόσμος, επειδή η γνώμη για τον εαυτό του είναι αρκετά επισφαλής-, οδηγείται σε πιο παθητικές συμπεριφορές. Μόλις το ξεπεράσει λίγο, το συνηθίσει κτλ, ξαναγυρνά στην προηγούμενη του συμπεριφορά. Ή αντίθετα μπορεί να οδηγηθεί σε επιθετικές συμπεριφορές. Είναι ένα καλό τεστ για το ποιος έχει επιθετικές τάσεις και ποιος παθητικές.
Διάφορες άλλες καταστάσεις, πχ ναρκισσισμός, υστερική-θεατρική συμπεριφορά, κτλ, είναι προς τον πόλο του πόνου. Όλα αυτά έχουν σχέση και με δυσαρμονίες στην κοινωνικοποίηση του ατόμου, που δεν είναι όμως της ώρας να αναπτύξουμε. Επίσης ανάλογα και με τις άμυνες που έχουν αναπτυχθεί, συνήθως δίνουν στον εαυτό ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο αίσθημα προσαρμογής και σχετικής ικανοποίησης.

Πως μπορούν να αλλάξουν αυτά; Με την συνειδητή επεξεργασία των προτύπων συμπεριφοράς, επειδή πολλές από αυτές τις συμπεριφορές έχουν τη βάση τους σε πρότυπα συμπεριφοράς που εδραιώθηκαν στην παιδική ηλικία και δεν έχουν επαρκώς εκσυγχρονισθεί με βάση την πράξη και τα αντικειμενικά δεδομένα που έχουν προκύψει απο την ανάπτυξη του εαυτού, αφού φυσικά υπάρξει πρώτα επίγνωση τους. Με την δίκαιη πεποίθηση ότι έχουμε υποχρέωση στον εαυτό μας-και δεν επιτρέπεται να του στερήσουμε αυτό το δικαίωμα- να επιδιώκουμε την ικανοποίησή του και να αποφεύγουμε τον πόνο. Αλλιώς είναι σαν να του λέμε, ζωή είναι, θα περάσει..

Επίσης οι συμπεριφορικές στρατηγικές μπορεί να έχουν αποτελέσματα. Δηλαδή εφαρμογή στην πράξη της επιδιωκόμενης, από τη γνώση που έχουμε αποκτήσει, συμπεριφοράς. Σ' αυτό μπορεί να βοηθήσει και η μίμηση κάποιου προτύπου, πραγματικού ή φανταστικού, που δρα για παράδειγμα με τον τρόπο που επιδιώκουμε, για το πώς θα δρούσε αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση. Μπορεί να μην είναι μόνο ένα αυτό το πρότυπο αλλά να είναι πολλά, ανάλογα με την περίπτωση. Τα πρότυπα είναι καλό να είναι αποδεκτά και για άλλες ιδιότητες τους και όχι μόνο γι αυτήν που επιλέγουμε ώστε να ενισχύεται η αποδοχή τους και στον συγκεκριμένο τομέα.

Είναι μια διαδικασία δύσκολη και επίπονη, απαιτεί και γνώση και προσπάθεια, πολλές φορές μακρόχρονη, αλλά ακόμη και τα μικρά βήματα που θα γίνονται προς αυτή την κατεύθυνση, φέρνουν ανακούφιση.

βορειο ιστολογιο 



Ο νευρολόγος και ψυχίατρος David Servan-Schreiber περιγράφει 8 επιστημονικά ελεγμένες μεθόδους, οι οποίες είναι σε θέση να θεραπεύσουν αυτές τις μορφές ψυχικής ασθένειας, δίχως φάρμακα και πολυετείς ψυχοθεραπείες. 

Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση και κατανόηση δέχτηκε πολύ ισχυρή πρόκληση όταν ήρθε σε επαφή με “εναλλακτικές” μεθόδους διάγνωσης και ίασης που χρησιμοποιούνται από πανάρχαια χρόνια στην Ανατολή (αναφέρεται συγκεκριμένα στο Νεπάλ όπου βρέθηκε) ή την επιτυχή και για την επιστήμη του εκπληκτικά ταχεία ανάκαμψη φίλων του που στηρίχθηκαν σε εναλλακτικές μεθόδους και απέρριψαν τη φαρμακευτική αγωγή. 

Οι περισσότερες από αυτές τις ψυχικές καταστάσεις ξεκινούν κατά κύριο λόγο με το στρες στις διάφορες μορφές του και τους φόβους για το μέλλον, αλλά και τις σχέσεις μας με τους άλλους, οι οποίες επίσης επηρεάζονται από την ισορροπία μεταξύ ενστικτώδους και λογικής νοημοσύνης... 

Όπως χαρακτηριστικά το περιγράφει στις σύγχρονες κοινωνίες -όπου επικρατεί ο ανταγωνισμός και το στρες επίτευξης στόχων- έχουμε ξεχάσει να χρησιμοποιούμε το “φρένο” και ζούμε με συνεχώς πατημένο το “γκάζι”. Με τούτη τη μεταφορά εξηγεί μια βασική λειτουργία της καρδιάς μας, η οποία κλείνει σταδιακά και μέσω του στρες επιδρά στη φυσιολογία και λειτουργία του εγκεφάλου μας, με τον οποίο αλληλεπιδρά μέσω του συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος. (Αναφέρει χαρακτηριστικά πως όπως τα έντερα, έτσι και η καρδιά με την πληθώρα των νευρώνων τους αποτελούν κάτι σαν αυτόνομους εγκεφάλους.)

 Γενικότερα δε εξηγεί πως το ίδιο το σώμα είναι ο χώρος που δρα ο λεγόμενος συναισθηματικός εγκέφαλος, γι΄αυτό και η επίδραση του στρες στο σώμα εμφανίζεται με διάφορε σωματικά προβλήματα όπως: ανεξήγητη κόπωση, πίεση, κρυολογήματα, δύσπνοια, πίεση στο στήθος, καρδιακές παθήσεις, προβλήματα στο στομάχι και τα έντερα κ.α. Οπότε κατανοούμε πως η υγεία μας σαν σύνολο εξαρτάται άμεσα από τη σχέση και την ισορροπία ανάμεσα στο συναισθηματικό και το νοητικό εγκέφαλο. Μάλιστα θεωρεί πως 3 πράγματα είναι απολύτως απαραίτητα για την αντιστροφή, την πρόληψη, αλλά και την πλήρη ισορροπία μας: 
  • βελτίωση του καρδιακού ρυθμού 
  • έλεγχος των φοβικών αισθήσεων 
  • αύξηση της ζωτικότητας.


Μία πρώτη πολύ αποτελεσματική άσκηση την οποία προτείνει για να μάθουμε να πατάμε έγκαιρα το “φρένο” του στρες μέσω της ηθελημένης επίδρασης στην καρδιά, και την οποία δοκίμασε και επεξεργάστηκε το ίδιο το Hearth Math Institute είναι η ακόλουθη: 

 1. Κατ' αρχήν καλούμαστε, όπως και σε κάθε άλλη μέθοδο χαλάρωσης, γιόγκα ή διαλογισμού, να στρέψουμε την προσοχή μας προς τα μέσα, ώστε να επιτρέψουμε καρδιά και νου να βρουν την ισορροπία τους και να συνεργαστούν αρμονικά. Συνήθως πετυχαίνει σχετικά εύκολα τούτο αν εισπνεύσουμε και εκπνεύσουμε αργά και βαθειά δύο φορές. Πιο αποτελεσματικές είναι οι αναπνοές αυτές, εάν 
  • αρχίσουμε να εισπνέουμε από τη μύτη, γεμίζοντας πρώτα την κοιλιακή χώρα και μετά τους πνεύμονες και
  •  αν εκπνεύσουμε πλήρως αδειάζοντας επίσης πρώτα την κοιλιά και μετά τους πνεύμονες εκπνέοντας από το στόμα. (Με την απλή αυτή διαδικασία μεταφέρεται η “εντολή” στο παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα να πατήσει το “φρένο”.)

 2. Σε αντίθεση με τις σχολές διαλογισμού της ανατολής που χρησιμοποιούν την ίδια τεχνική προκειμένου να “αδειάσει πλήρως η συνείδηση” μας... και άρα επιμένουν για περισσότερο χρόνο στις αναπνοές, η άσκηση αυτή έχει σαν στόχο της της επίτευξη ενός αρμονικού, με συνοχή, καρδιακού παλμού, ο οποίος επιτρέπει και στον εγκέφαλο να λειτουργεί άψογα. 
 Έτσι μετά την σταθεροποίηση με τις αναπνοές, στρέφουμε αμέσως την προσοχή μας στην περιοχή της καρδιάς. 
  • Σε τούτο το βήμα φανταζόμαστε σαν να εισπνέουμε και εκπνέουμε μέσα από την καρδιά μας (ή το κέντρο του στήθους μας), καθώς συνεχίζουμε να παίρνουμε βαθιές και απαλές ανάσες. 
  •  Βοηθά να φανταστούμε πως η αναπνοή μας προσφέρει το απαραίτητο οξυγόνο που εισρέει στο σώμα μας και η εκπνοή αποσύρει από μέσα μας κάθε είδους απορρίμματα. Η καρδιά μας κυριολεκτικά λούζεται σε αυτό το ευεργετικό μπάνιο οξυγόνου, σαν ένα μικρό παιδί που ευχαριστιέται ένα ζεστό λουτρό στην μπανιέρα. 

3. Στο τρίτο βήμα αρχίζουμε να γνωρίζουμε την αίσθηση ζεστασιάς και διεύρυνσης στην περιοχή του στήθους. Η καρδιά μας, μετά από πολλά χρόνια συναισθηματικής και στρεσογόνας μεταχείρισης μοιάζει με μικρό, φοβισμένο ζώο και χρειάζεται το χρόνο της για να νιώσει εμπιστοσύνη και ανοίγει πολύ σιγά. 
  •  Στο βήμα τούτο αρχικά η αίσθηση της ζεστασιάς και της διεύρυνσης είναι αμυδρή, ωστόσο όσο επιμένουμε και συνεχίζουμε να εξασκούμε αυτό τον μυ, τόσο πιο πολύ θα διευρύνεται.
  •  Βοηθά ιδιαίτερα να χρησιμοποιήσουμε εδώ την αίσθηση της βαθιάς ευγνωμοσύνης ή της ηθελημένης εστίασςη στη χαρά και ευχαρίστηση μιας συγκεκριμένης στιγμής στο παρελθόν. Π.χ. Μια ηλιόλουστη μέρα μπροστά στη θάλασσα, το χαμόγελο ενός μικρού παιδιού ή η ευχαρίστηση από κάποιο μας επίτευγμα. 
  •  Όταν απλωθεί στο πρόσωπο μας ένα απαλό αυθόρμητο χαμόγελο, το οποίο ακολουθούν οι μύες στις άκρες των ματιών (γιατί τότε μόνον είναι αληθινό!) έχουμε φτάσει στο επιδιωκόμενο σημείο “συνοχής/ αρμονίας” 
 (Την άσκηση ετούτη μπορούμε σταδιακά να μάθουμε να εκτελούμε, όχι αποσυρρόμενοι στην ησυχία μας, αλλά κερδίζοντας την ηρεμία μας την ώρα που αντιμετωπίζουμε μια στρεσογόνα κατάσταση. Όσο την εφαρμόζουμε τόσο πιο γρήγορα θα μπορούμε μέσα σε ένα-δύο λεπτά να ανακτούμε την ψυχραιμία μας και έτσι να αντιδράσουμε όμορφα ακόμη κι αν μας επιτίθεται εκείνη την ώρα ένας κακοδιάθετος ή δύστροπος πελάτης ή ο προϊστάμενος μας... )


 Όπως έχουν δημοσιεύσει οι επιστήμονες του Hearth Math σε έρευνα τους, αρκεί και μόνο η ανάμνηση μιας ευχάριστης στιγμής, για να περάσει η καρδιά μας από ένα χαοτικό χτύπο, σε ένα χτύπο αρμονίας και συνοχής. Τούτη η κατάσταση μεταφέρεται τάχιστα στο συναισθηματικό μας εγκέφαλο (λιμβικό σύστημα), την οποία εκλαμβάνει σαν σήμα πως όλα είναι καλά στη φυσιολογία μας. 

Ο συναισθηματικός εγκέφαλος με τη σειρά του δυναμώνει αυτό το μήνυμα ενισχύοντας τον αρμονικό χτύπο της καρδιάς μας. Αυτή η αλληλεπίδραση μεταξύ καρδιάς και εγκεφάλου μαθαίνεται σε οποιαδήποτε ηλικία και με λίγη εξάσκηση μπορούμε να πετύχουμε αρμονία στο ρυθμό της καρδιάς μέχρι και για μισή ώρα. Κατ' επέκταση, μέσω της αρμονίας καρδιάς-εγκεφάλου σταθεροποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα (δηλαδή επέρχεται η ισορροπία ανάμεσα στο συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό). Μόλις πετύχουμε αυτή την ισορροπία είμαστε πλέον σε θέση να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε κατάσταση, καθώς στη διάθεση μας πέρα από το λογικό αναλυτικό νου, θα έχει ανοιχτεί η σοφία της καρδιάς-η διαίσθηση μας. 

Μάλιστα κατά τη διάρκεια της παραπάνω άσκησης μπορούμε να λάβουμε άμεσα τη σωστή για εμάς απάντηση για οποιοδήποτε ερώτημα μας αφορά, παρακολουθώντας την αντίδραση της καρδιάς μας μετά το ερώτημα. Αν διατηρεί την ζεστασιά και το άνοιγμα της η απάντηση είναι θετική, αν αντίθετα ταράσσεται και κλείνει... η απάντηση του συναισθηματικού μας εγκεφάλου είναι αρνητική. Και γιατί είναι τούτο σημαντικό να το γνωρίζουμε; Επειδή πολύ απλά όταν η λογική μας δεν υποστηρίζεται από τη διαίσθηση μας... ειδικά αν υπάρχει αντίθεση ανάμεσα σε καρδιά και νου, το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό. 

Κι αυτό το σημείο είναι ίσως το πιο σημαντικό για την εποχή μας, όπου η λογική έχει αναχθεί σε απόλυτο “βασιλιά” στις ζωές μας... αρρωσταίνοντας μας εν αγνοία μας. 

Θα επανέλθω και με άλλες ευεργετικές πρακτικές που βοηθούν να αναλάβουμε την υγεία μας προλαβαίνοντας ή αποκαθιστώντας σωματικές διαταραχές που προκαλούνται από το Νο 1 εχθρό μας: το χρόνιο στρες... βασισμένες στον ίδιο ιατρό με την ελπίδα, πως θα εξασκηθείτε από σήμερα, εφαρμόζοντας την παραπάνω άσκηση για να δείτε σύντομα τη διαφορά!

 Και να θυμάστε: H ήρεμη καρδιά... πάει χέρι-χέρι με τη νοητική διαύγεια!