Φυτά δείκτες εδάφους

1. Αγριόχορτα - Δείκτες κατάστασης στο χωράφι και τον κήπο(https://www.kalliergo.gr/) 2. Φυτά δείκτες εδάφους (Η. Ροτογιάννη) 3. Αρωματικά φυτά - έδαφος- κλίμα- θέση.png  4. Καθημερινό πρόβλημα της Οικολογικής Γεωργίας είναι η αντιμετώπιση των «ζιζα­νίων» και ο εμπλουτισμός του εδάφους με τα απαραίτητα ιχνοστοιχεία που τυχόναπουσιάζουν, γιατί τα χημικά στοιχεία του ε­δάφους και τα φυτά του είναι αλληλένδετα. Η έλλειψη στοιχείων και όχι μόνο, προκα­λεί ανάπτυξη κάποιων φυτών που αυτά με τηνσειρά τους εμπλουτίζουν το έδαφος με τα ελλείποντα ιχνοστοιχεία. Παραθέτουμε τον πίνακα που δεί­χνει το είδος του εδάφους και τα φυτά που αναπτύσσονται σε κήπο. Έτσι η γνωριμία με τα φυτά θα μας δώσει χρήσιμες πληροφο­ρίες για το έδαφος, αποφεύγοντας τις πε­ριττές, μερικές φορές, αναλύσεις των εδα­φών.  Φυτά δείκτες εδάφους Εικόνες Είδος Εδάφους Φυτά δείκτες Ελαφρά εδάφη: χαρακτηρίζονται τα εδάφη με τη με­γάλη διαπερατότη­τα τον καλό αερισμό, ευκολία στη καλλιέργεια. Adonis aestivalis (Ά­γρια παπαρούνα), Gonsolida regalis( Delphinium consolida) Δελφίνιο, Caryophyllaceae Arten. Ελαφρά αμμώδη: Οφείλουν τα χαρακτηριστικά τους στη μεγάλη περιεκτικότητα σε άμμο. (Εδάφη που δημιουργούνται κυρίως στις προσχώσεις ποταμών). Papaver argemone Παπαρούνα, Verbascum thapsus Φλόμος, Ornithopus perpusillus, Stellaria media, Trifolium arvense Τριφύλλι Υγρά εδάφη Stachys palustris, Rannunculus repeus Βατράχιο, Mentha arvensis Μέντα, Polygonum lapathifolium (νεροπιπεριά περδίκι). Ξηρά εδάφη Anthenis Eintoria Μαργαρίτα, Berteroa incaca Πηλώδη εδάφη Colchicum antumnale Κολζικό Marticaria chamomilla Χαμομή­λι, Dancus carota a-γριοκαρότο, Taraxacum officinale Αγριοραδίκι, Tussilago fratara χαμόλευκα, Veronica persica Βερονίκη Πλούσια συμπιε­σμένα εδάφη. Potentilla auserina Plantago majon Πεντάνευρο αρνόγλωσσο, Equisetum arvense Πολυκόμπι, Taraxacum officinale Ραδίκι, Rannulus re­peus Βατράχιο, Menda arrensis Μέντα, Mercurialis annua σκυλόχορτο, Centarrea scabiosa, Alopecurvs pratensis Αλεποουρά. Ξηρά αμμώδη ε­δάφη Legonsia speculum Αγριγαζιά, Erodium cicutarium χτενάκι, Falcaria vulgaris Καλά αεριζόμενα και υγρά εδάφη Scrophulariacese Arten, Fumaria officinalis Καπνό-χορτο, Lamium purpareum, Myosotis arvensis Μη με λη­σμονεί Εδάφη με ελάχιστο χούμο Authoxanthum odoratum, Matricaria, inodora, Equisetum arvense Κοντιζόχορ-το,Juncaceae -Arten, Polygonaceae - Arten Εδάφη με λίγο χούμο Agrostis spica -venti Αγροστί, Rhaphanus rapkanistrum Αγριοραπάνι, Alehemilla vulgaris Λεοντοπόδι, Marticaria chamomilla χαμο­μήλι. Εδάφη μέσης πε­ριεκτικότητας σε χούμο. Anthenis arrenis Μαργαρίτα,Consolida regalis Δελφίνιο, Buglossoides arrenis, Avena fatua Αγριοβρώμη. Αρκετό χούμο Chenopodium album, Lamiaceae -Arten Πλούσια σε χούμο Stellaria media , Mercurialis annura, Urtica urens Τσου­κνίδα, Galinsoga parviflora, Evphorbia - Arten Γαλατσίδα, Veronica bederitolia Βερονίκη, Vernica persica Βερονίκη, Urtica dioica Τσου­κνίδα Φτωχά σε άζωτο Cytisus scoparinus, Gerastium, Grophila venua, Sedum acre, Stachys recta Μετρίως αζωτούχα Alopecurus myosuroides Αλεποοουρά, Aphanus arvensis, Tripleurospermum maritimum Αρκετό άζωτο Galium aparine Κολιτσίδα, Chenopodium album, Echnochloa crys - galli, Lamianceae - Arten Πλούσια σε άζωτο Urtica diorca Τσου­κνίδα, Chenopodium album βρωμόχορτο, Mercurialis anuna Σκαρόχορτο, Senecio velyaris μαρτιάτικο, Amaranthus reto-thexus Βλήτο Βασικά εδάφη ΡΗ> 7 Snecio velyaris μαρ­τιάτικο, Amaranthus retoflexus Βλήτο, Salvia pratensis Φασκομηλιά, Onobrychsi viciasefilia, Sinapis arvensis Σινάπι, Euphorbia chamaesyce Γαλατσίδα Οξινα εδάφη Ilex aquifolium Αρκουδοπούρναρο, Stachys arvensis, Galeopsis Tetrahit, Raphanus raphanistrum αγριοράπανο Φτωχά σε ασβέστιο Polypodium vulgare πολυτρίχι, Authemis Arvensis μαργαρίτα, Pteridium aquilium φτέρη, Viola sp. Aγριοβιολέτα, Lathynus pratensis αγριολαθούρι, Sarothamnus scoparium σαρόθαμνος, Oxalis cornienlata Ξυνίθρα, Oxalis aceotosella Ξυνίθρα, Rhapahanus raph-nistrum Ραπίδα, Pigitalis laevigate Κορακοβότανο, Campacula sp καμπανούλα, Lupinus Lirsutus Αγριολούπιvo, Spergula arvensis, Sinapis arvensis βρούβα, σινάπια, Cyperus sp Κύπερη, Rumex sp Λάπαθο, Agrostis vulgaris Αγροστίς, Veronica officinalis Βερονίκη. Εδάφη με καλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο Aerthionema graecum, Aethionema creticum, Alyssum sexatile Αλυσίδα, Asphodeline lutea Σπερδούκλι, Euphorbia exiqua Γαλατσίδα, Calenula officinalis Καλέντουλα, Galium incurvum Κολιτσίδα, Galium setaseum Κολιτσίδα, Anayallis arvensis Περδικούλι, Uquercus cocitera πουρνάρι, Vicia pereyrina αγριοβίκος, medicago arborea Αγριοτρίφυλλο, Stellaria media, Taraxacum officanalle αγριοράδικο, Salvia sp φασκομηλιά, Linaria vulgaris λινάρι, Gighorium intubus Αγριοραδίκι με σιέλ λουλούδια, Gampanula rapunculoides Καμπα νούλα, Snagnisorba minor μαυρόφυλλο Εδάφη πλούσια σε μαγνήσιο Digitalis purpurea, Tencrium, Helleborus σκάρφη Εδάφια πλούσια σε κάλιο Digitalis purpurea, Luciniatum Αλατούχα εδάφη Ergugium martinum γαλανόχορτο, Gynodon dactlon α­γριάδα, Salsola kuli Αλμυρίδα,    . Cochlearia officinalis, Juncus gerardi βούρλο, Triglochim unaritima, Spergularia salina Aγριογιούλι, Polgyonum maritinum Sali cornia truticosa. Η. Ροτογιάννη http://www.kalliergo.gr/home-kalliergo/printblog.html?index_php?view=article&id=195&tmpl=component&print=1 Αγριόχορτα - Δείκτες κατάστασης στο χωράφι και τον κήπο Datura stramonium L. (Τάτουλας) Οικ. Solanaceae Πηγή εικόνας: http://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Datura_stramonium_2000.jpg Πηγή εικόνας: http://www.hear.org/starr/images/image/?q=050423-6658&o=plants Πρόκειται για ένα δηλητηριώδες αγριόχορτο, που αποτελεί όμως πολύτιμη πηγή φαρμακευτικών ουσιών. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σαν συγκαλλιέργεια στις κολοκυθιές και προστατεύει πολλά φυτά από το κολεόπτερο Popillia japonica. Ο καπνός από ξεραμένα φύλλα του τάτουλα ηρεμεί τις μέλισσες κατά τις διάφορες μελισσοκομικές επεμβάσεις, αλλά πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ. Τι δείχνει η παρουσία του Τάτουλας στο χωράφι και τον κήπο μας; Ο Τάτουλας έχει ζωηρή ανάπτυξη σε εδάφη που η οργανική ουσία βρίσκεται στο στάδιο της αποσύνθεσης αλλά πραγματοποιείται κάτω από αναερόβιες συνθήκες. Ο λήθαργος του σπόρου διακόπτεται όταν επικρατεί δροσιά και υπάρχει αρκετή οργανική ουσία στο έδαφος, με παράλληλη μείωση της αερόβιας βακτηριακής δραστηριότητας (της δράσης και ανάπτυξης των ακτινομυκήτων και άλλων μικροοργανισμών), οπότε η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας παίρνει την αναερόβια κατεύθυνση και παράγει αιθάνιο και μεθάνιο. Αυτό συμβαίνει όταν καλλιεργείται το έδαφος αργά το φθινόπωρο ή όταν γίνονται όψιμα οργώματα την άνοιξη. Για παράδειγμα, όταν τα υπολείμματα καλλιέργειας καλαμποκιού (καλαμιά) ενσωματωθούν ακατέργαστα στο έδαφος σε μία υγρή περίοδο, είναι πολύ πιθανό να παρουσιαστεί ο τάτουλας σαν ζιζάνιο στην επόμενη καλλιέργεια. Σε συνθήκες σαν αυτές που περιγράφτηκαν παραπάνω, έχουμε διαθεσιμότητα υπερβολικής ποσότητας κοβαλτίου από το εδαφικό σύστημα. Η οργανική ουσία κατά την αποσύνθεση της ρυθμίζει τη διαθεσιμότητα του κοβαλτίου. Βέβαια αν το επίπεδο του ασβεστίου είναι ικανοποιητικό, αυτό από μόνο του θα εγγυηθεί μια διαφορετική κατεύθυνση της διαδικασίας της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας. Chenopodium album L. (Λουβουδιά, Χηνοπόδιο) Οικ. Chenopodiaceae Πηγή εικόνας: http://probalkozas.lapunk.hu/?modul=oldal&tartalom=1047145 Βαθύρριζα φυτά όπως το χηνοπόδιο φέρνουν στην επιφάνεια θρεπτικά στοιχεία από τα βαθύτερα στρώματα μέσω των βλαστών και των φύλλων. Όταν παραχωθούν τα φυτά ή μπουν στο κομπόστ, τα θρεπτικά στοιχεία γίνονται διαθέσιμα για τα επιπολαιόρριζα φυτά. Με αυτόν τον τρόπο εμπλουτίζεται το έδαφος με θρεπτικά στοιχεία οπότε δεν εξαντλείται από τη συνεχή καλλιέργεια και από τις απώλειες λόγω έκπλυσης τους. Η συγκαλλιέργεια του με πατάτες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή, και καλό είναι να επιτρέπεται η παρουσία του στον κήπο σε μέτριους αριθμούς, ειδικά όταν καλλιεργείται καλαμπόκι. Επίσης ευνοεί την ανάπτυξη του αγγουριού, της κολοκυθιάς, καρπουζιού, ενώ δίνει πρόσθετη ζωτικότητα σε άνθη όπως η ζίννια, μαργαρίτα και ο πανσές. Τα γουρούνια και οι κότες το αγαπούν στα νεαρά του στάδια. Αποτελεί πολύ καλό θρεπτικό υπόστρωμα για αρκετά έντομα, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν φυτο-παγίδα. Επίσης χρησιμοποιούμενο για ενσίρωση αποτελεί πολύτιμη πηγή θρεπτικών στοιχείων. Το καλλιεργούμενο βλήτο και το χηνοπόδι είναι εξαιρετικά για ενσίρωση γιατί και τα δύο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη. Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με τεράστιο αριθμό σπόρων οι οποίοι πέφτουν σε λήθαργο και διατηρούν τη βλαστικότητα τους για δεκαετίες. Αν και πολύ συνηθισμένο αγριόχορτο δεν είναι επιζήμιο. Αποθηκεύει υψηλής ποιότητας φώσφορο στους ιστούς του. Είναι στενός συγγενής με το σπανάκι και είναι κατάλληλο για λαχάνευση. Τα νεαρά βλαστάρια μπορούν να μαγειρευτούν και να φαγωθούν όπως το σπαράγγι. Είναι πιο πλούσιο σε βιταμίνη C από το σπανάκι, πολύ πιο πλούσιο σε βιταμίνη Α, αλλά όχι τόσο πλούσιο σε σίδηρο και κάλιο, αλλά παραμένει καλή πηγή θρεπτικών στοιχείων και ιδιαίτερα του ασβεστίου. Είναι ένα φυτό που σχετίζεται με την παρουσία του ανθρώπου και των καλλιεργειών. Τι δείχνει η παρουσία της Λουβουδιά στο χωράφι και τον κήπο μας; Η Λουβουδιά απεικονίζει την καλή θρεπτική κατάσταση του εδάφους. Εγκαθίσταται σε πλούσια και γόνιμα εδάφη, με σωστά χωνεμένο χούμο. Το αγριόχορτο φυτρώνει σε εδάφη που η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας προχωράει στη σωστή κατεύθυνση, και έχουμε αποδέσμευση καλής ποιότητας και αξιόλογης ποσότητας θρεπτικών στοιχείων. Είναι δείκτης ιδανικών συνθηκών παραγωγής σε βιολογικά ενεργό εδαφικό σύστημα. Δεν υπάρχει πρόβλημα κακής στράγγισης και συσσώρευσης νερού όπου εμφανίζονται τόσο το χηνοπόδι όσο και το καλλιεργούμενο βλήτο. Τα αγριόχορτα αυτά είναι η καλύτερη δυνατή εργαστηριακή ανάλυση όσον αφορά τον αφομοιώσιμο φώσφορο που απελευθερώνεται για τις ημερήσιες ανάγκες των φυτών. Όπου φυτρώνει χηνοπόδι κάθε χρόνο, δεν υπάρχει ανάγκη για αγορά και προσθήκη φωσφορικών λιπασμάτων. Δεν υπάρχει λόγος να αγοραστεί κάλιο ή να αυξηθούν τα επίπεδα του ακόμα και αν ο έλεγχος (ανάλυση) του εδάφους υποδηλώνει ότι το απόθεμα αφομοιώσιμων θρεπτικών στοιχείων δεν είναι το μέγιστο. Amaranthus spp. (Βλήτα) Οικ. Amaranthaceae Πηγή εικόνας: http://www.rosesprodigalgarden.org/herbwalk/july.html Πηγή εικόνας: http://www.rosesprodigalgarden.org/herbwalk/july.html Δεν είναι και τόσο αντιπαθητικά αγριόχορτα αφού μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τροφή για κατοικίδια ζώα, όταν είναι τρυφερά. Τα γουρούνια τα λατρεύουν όταν είναι σε νεαρό-χυμώδες στάδιο, αλλά τα αποφεύγουν καθώς ωριμάζουν. Φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται ότι το ώριμο βλήτο περιέχει νιτρικά τα οποία με τη δράση ενζύμων του οργανισμού μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και στον άνθρωπο. Η συγκαλλιέργεια του A. retroflexus με κρεμμύδια και καλαμπόκι είναι πολύ ευνοϊκή. Το τραχύ βλήτο κάνει τη μελιτζάνα, πιπεριά και την τομάτα πιο ανθεκτικές σε προσβολές από έντομα . Τέλος, ενδεικνύεταιι η συγκαλλιέργεια του με καρότα, ραπάνια, κοκκινογούλι, μπατζάρι, ενώ βελτιώνει τις αποδόσεις της πατάτας. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις πρέπει να διατηρείται σε μέτρια επίπεδα έτσι ώστε να μην πνίγει τα καλλιεργούμενα φυτά. Τι δείχνει η παρουσία του Βλήτου στο χωράφι και τον κήπο μας; Τα εδάφη στα οποία εμφανίζεται το Βλήτο είναι ισορροπημένα. Η χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και κάποια περίοδος ξηρασίας πυροδοτούν τη βλάστηση του. Σε αντίθεση με άλλα συγγενικά είδη της οικογένειας των Αμαρανθίδων (βλήτα), το συγκεκριμένο είδος βλασταίνει σε αμμώδη εδάφη. Επιπλέον, στα εδάφη όπου συναντάμε αυτό το βλήτο το κάλιο και το μαγγάνιο είναι σε σχετικά υψηλό ποσοστό και σε ακόμα υψηλότερο είναι ο σίδηρος. Ομοίως και για τον ψευδάργυρο. Στην πραγματικότητα, η χαμηλή υγρασία είναι λόγος εμφάνισης του αγριοχόρτου παρά η διατάραξη των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. H παρουσία του A. retroflexus δηλώνει μη κανονική αναλογία ασβεστίου και καλίου (υψηλό ποσοστό καλίου και χαμηλό ποσοστό ασβεστίου), με επιπτώσεις στην οργανική ουσία. Τα σύμπλοκα του φωσφόρου χρειάζονται προσοχή όταν εμφανίζεται το αγριόχορτο αυτό. Συναντάται σε διαταραγμένα εδάφη, οπουδήποτε, και είναι ένα φυτό αξιόλογο για την ικανότητα του να αντλεί θρεπτικά στοιχεία από το υπέδαφος, ενώ παράλληλα χαλαρώνει τα βαθύτερα στρώματα του εδάφους. Η ύπαρξη συνθετικών ουσιών στο έδαφος και διαφόρων αλάτων χλωριούχου καλίου και μαγνησίου και οι αχώνευτες κοπριές, συχνά συνεισφέρουν στην εξάπλωση του αγριοχόρτου. Equisetum arvense (Πολυκόμπι), Οικ. Equisetaceae Πηγή εικόνας: http://www.henriettesherbal.com/pictures/p05/pages/equisetum-arvense-3.htm Πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και με ριζώματα που καταλαμβάνουν μεγάλη έκταση και σε μεγάλο βάθος, και στα οποία αποταμιεύει υδατάνθρακες για τις μελλοντικές του ανάγκες. Το Equisetum arvense έχει την ικανότητα να αποθηκεύει κοβάλτιο, και διαφέρει από άλλα συγγενικά του είδη που δεν έχουν τις ιδιότητες που περιγράφονται παρακάτω. Τα τελευταία εμφανίζουν κατά μήκος των βλαστών τους σκούρους δακτύλιους που δημιουργούνται από μικρά μαύρα φύλλα. Το πολυκόμπι χρησιμοποιείται για την παρασκευή εκχυλισμάτων. Στη βιοδυναμική γεωργία φτιάχνεται εκχύλισμα από πολυκόμπι (0.5-2% κ.β.) βράζοντας το χόρτο σε νερό για 10-15 λεπτά. Εναλλακτικά μπορούμε να αφήσουμε το αποξηραμένο πολυκόμπι μέσα σε ένα δοχείο με νερό σε αναλογία 0,5-2% κ.β. για 10 ημέρες, σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και στη συνέχεια να στραγγίσουμε. Το εκχύλισμα του αραιώνεται σε πενταπλάσια ποσότητα νερού και ψεκάζεται. Βοηθά στην αντιμετώπιση μυκήτων και ιδιαίτερα του εξώασκου σε ροδακινιές και χρησιμοποιείται για ψεκασμό εναντίον παθογόνων μυκήτων (ωιδίων, υγρών σήψεων) σε σταφύλια, λαχανικά, άνθη, και άλλα οπωροφόρα Αν και δεν είναι τόσο δυνατό όσο ο βορδιγάλλειος πολτός, στην αντιμετώπιση μυκήτων, οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη βιοδυναμική γεωργία αναφέρουν πολύ καλά αποτελέσματα από τη χρήση του. Επίσης επηρεάζει και ενεργοποιεί τη ζωή στο έδαφος. Όμως υπογραμμίζουν ότι δεν πρέπει να χορηγείται πριν την πρώτη φάση της μόλυνσης από το μύκητα, και να λαμβάνεται μέριμνα για την αποφυγή ύπαρξης υγρών συνθηκών στο περιβάλλον των μολυσμένων φυτών. Η δραστική ουσία του εναντίον των μυκήτων και των ασθενειών είναι το μεγάλο ποσοστό διοξειδίου του πυριτίου που περιέχει στους βλαστούς. Εάν σε χαμηλή φωτιά κάψουμε ένα κομμάτι βλαστού, όταν θα έχουν εξαφανισθεί όλα τα οργανικά υλικά του, τότε μπορούμε να παρατηρήσουμε τον λευκό σκελετό του φυτού που αποτελείται από οξείδια του πυριτίου και είναι η πραγματική δομή των τρυφερών βλαστών. Πολλά βιβλία αναφέρουν το πολυκόμπι σαν δηλητηριώδες φυτό για τα αγροτικά ζώα. Έχει όμως χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία ηπατικών διαταραχών σε βοοειδή, άλογα και σκύλους. Σπανίως θεωρείται σαν πρόβλημα αυτό το αγριόχορτο. Σε αυτό το φυτό δεν έχει δοθεί η προσοχή που θα έπρεπε. Έχει διαπιστωθεί ότι τα κύτταρα των φυτών που ψεκάζονται με το εκχύλισμα ισχυροποιούνται. Επίσης η ύπαρξη του πυριτίου πάνω σε φυτά που έχουν ψεκαστεί συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη απορρόφηση του ηλιακού φωτός όταν οι συνθήκες είναι υγρές, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η ανάπτυξη παθογόνων μυκήτων. Τέλος το διοξείδιο του πυριτίου είναι ισχυρότατο εντομοκτόνο με τη μορφή αερογέλης. Τι δείχνει η παρουσία του Πολυκόμπι στο χωράφι και τον κήπο μας; Η εμφάνιση του Πολυκόμπι, υποδηλώνει ελλιπή αποστράγγιση και ελαφρά όξινο έδαφος. Προτιμά αμμώδη ή χαλικώδη εδάφη με υψηλά επίπεδα εδαφικής υγρασίας αλλά μπορεί να επιβιώσει και σε ένα ξηρό καλοκαίρι. Η ύπαρξη του συνδυάζεται γενικά με το υψηλό επίπεδο άνθρακα στην οργανική ουσία του εδάφους. Η καλλιέργεια σιτηρών περιορίζει την ανάπτυξη του αγριόχορτου. Sorgum halepense L. (Βέλιουρας) Οικ. Graminae Πηγή εικόνας: http://www.discoverlife.org/nh/tx/Plantae/Monocotyledoneae/Poaceae/Sorghum/halepense/ Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/schedeit/pz/sorghum_halepense.htm Είναι ένα πολυετές αγριόχορτο το οποίο αναπαράγεται με σπόρους αλλά και με ριζώματα. Το θυσανωτό ριζικό του σύστημα του επιτρέπει να αναπαράγεται παντού με ελάχιστους έως καθόλου γεωγραφικούς περιορισμούς. Τι δείχνει η παρουσία του Βέλιουρα στο χωράφι και τον κήπο μας; Η εξάπλωση του βέλιουρα είναι μια ένδειξη αλληλεπίδρασης εντομοκτόνων, χλωριούχου καλίου (KCL), συμπλόκων ψευδαργύρου και συμπίεσης του εδάφους. Σε τέτοια εδάφη το επίπεδο του ασβεστίου είναι πολύ χαμηλό. Αναερόβια βακτήρια κυριαρχούν, υποδεικνύοντας φτωχή αποσύνθεση των οργανικών υπολειμμάτων και κακή αποστράγγιση. Αναμένεται να παρουσιαστούν προβλήματα με τη διάθεση αλουμινίου σε βαριά αργιλώδη εδάφη. Το πορώδες και η οργανική ουσία του εδάφους αναμένονται να είναι χαμηλά. Το κάλιο, το βόριο και το θείο είναι σε υψηλά επίπεδα, με το μαγνήσιο, το χαλκό, τον ψευδάργυρο, το χλώριο και το σελήνιο σε υψηλά ποσοστά και περίπλοκες σχέσεις. Όταν φυτρώνουν αγριόχορτα όπως αυτό, απλά σημαίνει ότι το έδαφος δεν έχει μύκητες που να ευνοούν τις εμπορεύσιμες καλλιέργειες. Αυτό σημαίνει ότι η καλλιέργεια είναι σε μειονεκτική θέση, και το αγριόχορτο σε πλεονεκτική. Αρχικά εγκαθίσταται και μετά γίνεται ένας τρομερός ανταγωνιστής σε κάθε καλλιέργεια δημητριακών ή βοσκότοπο. Το αγριόχορτο προτιμάει εξαντλημένα εδάφη και με χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Επίσης φυτρώνει σε εδάφη, με χαμηλό επίπεδο ασβεστίου ανεξαρτήτως του PH του εδάφους. Εάν υπάρχει έντονη βιολογική δραστηριότητα και οι οργανισμοί που κάνουν την αποσύνθεση είναι οι κατάλληλοι, τότε το αγριόχορτο δεν αναπτύσσεται. Το επίπεδο του σιδήρου στο έδαφος επηρεάζει την παρουσία του αγριόχορτου. Επίσης βλασταίνει σε καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου. Οι περισσότερες καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου έχουν ανισόρροπο σύστημα PH, υπερβολικό σίδηρο, χαμηλό μαγνήσιο ή η αναλογία των δύο παραπάνω έχει διαταραχθεί. Setaria spp. (Σετάρια) Οικ. Graminae Πηγή εικόνας: http://www.colostate.edu/Dept/CoopExt/4dmg/Weed/foxtail.htm Ετήσια αγριόχορτα που αναπαράγονται μόνο με σπόρους σε καλλιεργούμενες εκτάσεις και γύρω από αυτές. Το ριζικό σύστημα της σετάριας ασκεί αλληλοπαθητικές επιδράσεις στα άλλα φυτά. Όταν το έδαφος κατεργάζεται με βαριά μηχανήματα και είναι βρεγμένο, τότε υπάρχει κίνδυνος συμπίεσης των υποεπιφανειακών στρωμάτων του. Τα βαριά μηχανήματα σχεδόν πάντα συνεισφέρουν σε αυτή την συμπίεση. Ακόμα και αν δουλεύεται το έδαφος με ένα ελαφρύ δίσκο, οι τροχοί του ελκυστήρα το συμπιέζουν σε βάθος 15cm-1m. Αν τα εδάφη είναι και πλούσια σε οργανική ουσία (οπότε υπάρχει αφθονία χουμικών οξέων), τότε παρατηρείται απουσία αέρα και παράλληλα αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα το οποίο δεν μπορεί να διαφύγει από το έδαφος λόγω της συμπίεσης. Αυτό το φαινόμενο ενεργοποιεί τη διαδικασία βλάστησης της σετάριας. Η κυκλοφορία ελκυστήρων στο χωράφι συμπιέζει το έδαφος και αφαιρεί τον αέρα που υπάρχει στους πόρους του με αποτέλεσμα όταν ξεραίνεται, το έδαφος να είναι πολύ σκληρό. Και πάλι ευνοείται η ανάπτυξη της σετάριας. Έτσι εξηγείται γιατί το αγριόχορτο εμφανίζεται όψιμα κατά την καλλιεργητική περίοδο μετά την τελική καλλιέργεια του εδάφους. Οι συνθήκες που θα επικρατήσουν την άνοιξη κατά την προετοιμασία του εδάφους για σπορά ή φύτευση παίζουν πρωταρχικό ρόλο στην επιλογή των αγριόχορτων που θα εμφανισθούν. Αν το έδαφος σβαρνισθεί την άνοιξη, αφεθεί περίπου μια βδομάδα για να αναπαυθεί και μετά ξανασβαρνισθεί, τότε σε κάθε σβάρνισμα οι σπόροι των αγριοχόρτων δέχονται από το φως το ερέθισμα να βλαστήσουν. Αρκεί ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου έκθεσης του σπόρου στο φως για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία βλάστησης. Το ίδιο συμβαίνει και με το ανοιξιάτικο όργωμα. Όσο πιο πολλές φορές γίνει η κατεργασία του εδάφους, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η αντιμετώπιση των αγριοχόρτων. Ένα επιπλέον πέρασμα μπορεί να δημιουργεί μια άριστη σποροκλίνη, αλλά αυτό το πράγμα δεν είναι το κύριο αντικείμενο για τη σωστή διατροφή των καλλιεργειών και την αύξηση της παραγωγής. Πολλές φορές μετά τη βλάστηση επικρατεί κρύος και υγρός καιρός. το έδαφος βρέχεται και παραμένει κρύο για αρκετές βδομάδες. Αυτό εμπεριέχει πολλούς κινδύνους. Το τελευταίο πέρασμα θρυμματίζει υπερβολικά το έδαφος. Όταν περάσει η σύντομη κακοκαιρία έχει ήδη δημιουργηθεί κρούστα πάνω στο έδαφος ή κάτω από την επιφάνεια του. Σε αυτή τη φάση η σετάρια καθώς επίσης και πολλά αγροστώδη αγριόχορτα π.χ. Cyperus esculentus ή Echinochloa crusgalli λαμβάνουν την εντολή της βλάστησης. Τι δείχνει η παρουσία της Σετάρια στο χωράφι και τον κήπο μας; Από τότε που διαδόθηκαν τα αζωτούχα λιπάσματα η σετάρια επεκτάθηκε σε μεγάλη γεωγραφική έκταση. Η μηχανική κατεργασία του εδάφους και η καταστροφή των βασικών χαρακτηριστικών του επιταχύνει την διάδοσή της. Η άνυδρη αμμωνία είναι ένας σίγουρος τρόπος για να πολλαπλασιάζεται αυτό το αγριόχορτο. Το κάλιο και το μαγνήσιο είναι πολύ υψηλά στο έδαφος. Ίχνη σεληνίου δραστηριοποιούν το αγριόχορτο, το οποίο αντέχει σε υψηλά επίπεδα αλουμινίου στο περιβάλλον. Avena fatua L. (Αγριοβρώμη) Οικ. Graminae Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/schedeit/ae/avena_fatua.htm Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/schedeit/ae/avena_fatua.htm Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις καλλιέργειες. Όταν παρουσιάζεται σε καλλιέργεια σιταριού, οι σπόροι ωριμάζουν πριν το σιτάρι και πέφτουν στο έδαφος πριν την συγκομιδή. Αφού δεν απομακρύνονται από το χωράφι διαιωνίζεται η παρουσία του αγριοχόρτου. Τι δείχνει η παρουσία της Αγριοβρώμης στο χωράφι και τον κήπο μας; Η εμφάνιση του σχετίζεται με εδάφη που είναι υγρά και έχουν κακή στράγγιση. Επίσης εμφανίζεται όταν στην σποροκλίνη επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες, εμφανίζεται κρούστα εδάφους στην επιφάνεια και χαμηλό πορώδες, με αποτέλεσμα την αύξηση της επιφανειακής τάσης των εδαφικών συσσωματωμάτων. Σχεδόν κάθε χωράφι έχει περιοχές που οι συνθήκες του εδάφους ευνοούν την ανάπτυξη της αγριοβρώμης. Και πάλι το PH αναμένεται ότι επιδρά στη σωστή στράγγιση της συγκεκριμένης περιοχής. Υγρά εδάφη αποφράσσονται εύκολα με κάποια έντονη βροχόπτωση. Όποιος μπει στον κόπο να κάνει ανάλυση εδάφους όπου εμφανίζεται η αγριοβρώμη, συνήθως ανακαλύπτει έλλειψη ασβεστίου, χαμηλό επίπεδο μαγνησίου, υψηλό νάτριο και κάλιο. Υπάρχουν πολλά χωράφια με 100-200 κιλά νατρίου ανά στρέμμα. Echinochloa crusgalli (Μουχρίτσα), οίκ. Graminae Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/cpm/displayimage.php?album=38&pos=7708 Πηγή εικόνας: http://bio1151b.nicerweb.com/pix/pix/SPRINGBROOK/2005_07_09/ Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Εκτός από τις περιοχές εναπόθεσης απορριμάτων εμφανίζεται και σε καλλιεργούμενες εκτάσεις. Τι δείχνει η παρουσία της Μουχρίτσας στο χωράφι και τον κήπο μας; Όπου κυριαρχεί η Μουχρίτσα, το κάλιο βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα ενώ η παρουσία της σημαίνει ότι και άλλα στοιχεία βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, όπως το μαγνήσιο, το μαγγάνιο, το θείο, το βόριο, το χλώριο, το σελήνιο, ο ψευδάργυρος και ο χαλκός. Το αγριόχορτο ευνοείται από ανεπαρκή επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου. Επίσης ευνοείται σε εδάφη φτωχά σε οργανική ουσία και χούμο, όπου παρατηρείται καθίζηση των λεπτών τεμαχιδίων του εδάφους και σχηματισμός υποεπιφανειακής κρούστας. Abutilon theophrasti, (Αγριοβαμβακιά), οίκ. Malvaceae Πηγή εικόνας: http://www.arpa.veneto.it/upload_teolo/agrometeo/infestanti.htm Πηγή εικόνας: http://tibetmed.com.ua/dejstvie.html Είναι ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους, συνήθως σε καλλιεργούμενα εδάφη αλλά και οπουδήποτε αλλού εκτός από λιβάδια με γρασίδι ή χλοοτάπητες. Τι δείχνει η παρουσία της Αγριοβαμβακιάς στο χωράφι και τον κήπο μας; Η εμφάνιση του αβούτιλου είναι ένα πρώιμο σημάδι με ιδιαίτερη σημασία. Δηλώνει ότι η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας έχει πάρει λάθος κατεύθυνση, και παράγεται μεθάνιο αντί για διοξείδιο του άνθρακα. Ο ελεύθερος φώσφορος έχει δεσμευτεί, και οι αναερόβιοι μικροοργανισμοί έχουν αδρανοποιηθεί. Σε εδάφη που εμφανίζεται το αβούτιλο υπάρχει πρόβλημα με τον άνθρακα. Επίσης η λίπανση με χημικά λιπάσματα που περιέχουν κάλιο και νιτρικά ιόντα οδηγεί στην εμφάνιση αυτού του αγριοχόρτου. Τα ζιζανιοκτόνα επίσης ευνοούν την διατήρηση της παρουσίας του. Όταν εμφανίζεται η αγριοβαμβακιά, έχουμε χαμηλό φώσφορο ή τα στοιχεία είναι δεσμευμένα. Αντίθετα το κάλιο και το μαγνήσιο είναι σε υψηλά επίπεδα όπως και το σελήνιο. Όταν κυριαρχούν αναερόβιες συνθήκες, το μαγγάνιο, ο σίδηρος, το θείο, ο χαλκός, το βόριο και το χλώριο αποδεσμεύονται και παρουσιάζουν υψηλή διαθεσιμότητα. Η μείωση της περιεκτικότητας σε χούμο, το χαμηλό πορώδες και η χαμηλή ταχύτητα αποσύνθεσης, μεταφράζονται σε υψηλή υγρασία, οπότε έχομε κολλώδη εδάφη και με παρουσία κρούστας, καθώς επίσης και απελευθέρωση αργιλίου. Παράλληλα εμφανίζεται και υψηλή περιεκτικότητα του εδάφους σε άλατα. Portulaca oleracea, (Γλυστρίδα), οίκ. Portulacacea Πηγή εικόνας: http://www.ask.com/wiki/Portulaca_oleracea Πηγή εικόνας: http://br.viarural.com/agricultura/plagas/ervas-daninhas/portulaca-oleracea-uba-02.htm Η γλυστρίδα είναι ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Ο έλεγχος του αγριοχόρτου είναι απλός στα νεαρά στάδια αλλά ακόμα και αν ξεριζωθεί το φυτό, παραμένει ζωντανό και παράγει σπόρους. Δεν είναι ανεπιθύμητο αγριόχορτο αφού λαχανεύεται και μπορεί να μαγειρευτεί όπως το σπανάκι, ενώ έχει μια ελαφρά όξινη γεύση. Είναι αξιοσημείωτο ότι αν και η γλυστρίδα αποτελείται σε ποσοστό 92,5% από νερό, περιέχει 3,5 χιλιοστογραμμάρια σιδήρου στα 100 γραμμάρια φυτικής μάζας, και είναι η μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σίδηρο, μετά το μαϊντανό. Χρησιμοποιείται για σαλάτα. Τα γουρούνια και τα κοτόπουλα το αγαπούν. Τι δείχνει η παρουσία της Γλυστρίδας στο χωράφι και τον κήπο μας; Οι σπόροι δεν μπορούν να εγκατασταθούν και να δώσουν ένα νέο φυτό εάν δεν υπάρχει ισορροπία στην ικανότητα εναλλαγής κατιόντων, και το PH έχει ρυθμιστεί σωστά με ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο στις σωστές αναλογίες. Ακόμα πιο σημαντικός είναι ο αερισμός του εδάφους. Η Ι.Ε.Κ. είναι πολλές φορές δύσκολο να ενεργοποιηθεί διότι τα εδάφη στα οποία εμφανίζεται αυτό το αγριόχορτο έχουν υψηλά επίπεδα καλίου και μαγνησίου. Επίσης έχομε υψηλή αποδέσμευση σιδήρου και χαλκού. Αντίθετα όπου εμφανίζεται το αγριόχορτο έχομε χαμηλό επίπεδο του ασβεστίου και των φωσφορικών αλάτων. Οι αερόβιοι οργανισμοί βγαίνουν εκτός λειτουργίας κάτω από συνθήκες χαμηλού πορώδους του εδάφους και χαμηλής υγρασίας. Ως εκ τούτου έχουμε οξίνηση του εδάφους από την αποδέσμευση σιδήρου και χαλκού. Η γλυστρίδα έχει ιδιαίτερη προτίμηση σε καλά καλλιεργημένα εδάφη, και συναντάται συνήθως σε κήπους. Η παρουσία της γλυστρίδας κοντά σε τριανταφυλλιές τις βοηθά εναντίον των κολεοπτέρων που τις προσβάλουν. Digitaria sanguinalis, (Αιματόχορτο) οίκ. Graminae Πηγή εικόνας: http://www.gsd.harvard.edu/loeb_library/information_systems/projects/E_vue/plants/digitaria_sanguinalis.htm Εξαπλωμένο σε κήπους αμπελώνες, αγρούς με καλαμπόκι, σε δρόμους. Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους αλλά και με υπόγειους βλαστούς. Το αγριόχορτο ξεραίνεται με τις πρώτες παγωνιές. Τι δείχνει η παρουσία του Αιματόχορτου στο χωράφι και τον κήπο μας; Η εμφάνιση του δηλώνει ότι το έδαφος είναι φτωχό σε ασβέστιο και ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει την έναρξη της αποσύνθεσης από τους ακτινομύκητες. Convolvulus spp., Περιπλοκάδα, οίκ. Convolvulaceae Πηγή εικόνας: http://plantsarethestrangestpeople.blogspot.com/2008_08_31_archive.html Πηγή εικόνας: http://www.plantguide.org.au/northern-yorke/index.php?option=com_imagegallery&vegitation=3 Εμφανίζεται σε πολλά είδη καλλιεργειών (λαχανοκομικές, δενδροκομικές κτλ) αλλά και σε τοποθεσίες με ανοικτή βλάστηση (άκρες δρόμων, σωρούς άμμου, θέσεις απόρριψης απορριμάτων). Είναι πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και με ριζώματα. Είναι πολύ στενός συγγενής με το Convolvulus arvensis. Πρόκειται για αναρριχώμενα φυτά που επιβιώνουν σχεδόν παντού, ακόμα και σε διαβρωμένες πλαγιές λόφων, οι οποίες έχουν καλά στραγγίσει και το έδαφος είναι ξηρό. Τι δείχνει η παρουσία της Περιπλοκάδας στο χωράφι και τον κήπο μας; Αναπτύσσεται σχεδόν σε όλα τα εδάφη ιδιαίτερα σε ξηρά ζεστά και ελαφριά εδάφη με διαπερατό υπέδαφος. Αποτελεί χαρακτηριστικό δείκτη λανθασμένης πορείας της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας, και της υπερβολικής συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων στο έδαφος. Η παρουσία σωρών από άχυρα ή κοπριάς, και γενικά η συσσώρευση όγκου οργανικής ουσίας σε ένα μέρος προκαλεί την παραπάνω κατάσταση και ευνοεί την εγκατάσταση και εξάπλωση της περικοκλάδας. Το αγριόχορτο, αρέσκεται σε άφθονα χουμικά υλικά, στα οποία όμως επικρατεί ανταγωνιστική σχέση. Όμως ακμάζει και σε εδάφη διαβρωμένα και με ελάχιστο χούμο, ο οποίος δεν μπορεί να καθοδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση την αποσύνθεση της οργανικής ουσίας. Τα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου, του φωσφόρου, και το χαμηλό pH, αποτελούν σημεία αναφοράς του αγριόχορτου. Τα επακόλουθα είναι η δημιουργία κολλώδους εδάφους και ο σχηματισμός κρούστας. Τα περισσότερα αναρριχώμενα αγριόχορτα έχουν την ικανότητα να βλαστάνουν ταχύτατα, ενώ τα ριζώματα τους εξαπλώνονται και κυριαρχούν σε όλο το εδαφικό σύστημα. Η εξάπλωση τους δρα δυσμενώς όχι μόνο στην ανάπτυξη άλλων φυτών αλλά και στους οργανισμούς του εδάφους. Τέτοιες συνθήκες μπορεί να εμφανισθούν σε εδάφη με υψηλή Ι.Α.Κ. (αργιλώδη) μέχρι και σε εδάφη με χαμηλή ΙΑΚ (αμμώδη). Σε εδάφη με υψηλή ή χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Το κοινό χαρακτηριστικό τους όμως είναι ότι όλα, επιβάλουν περιορισμούς στην σωστή αποσύνθεση της οργανικής ουσίας. Τέτοια εδάφη είναι ανίκανα να διαχειρισθούν σωστά τις χουμικές ισορροπίες και συστήματα. Σαν αποτέλεσμα της λανθασμένης αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας είναι η δημιουργία ενός ανισόρροπου ορμονικού-ενζυμικού συστήματος που οδηγεί στην ανικανότητα του εδάφους να εφοδιάζει σωστά τα φυτά με θρεπτικά στοιχεία. Οι λόγοι που δημιουργούν την παραπάνω κατάσταση σχετίζονται με ξερή και βιολογικά αδρανή οργανική ουσία, πράγμα που οφείλεται σε ξηρό φθινόπωρο, είτε σε υγρή άνοιξη. Αυτή η κατάσταση συμπληρώνεται με την ελλιπή καλλιέργεια του εδάφους και τη συμπίεση του. Οι παράμετροι που σχετίζονται με την κατάσταση αυτή είναι το pH το είδος των κολλοειδών της αργίλου, (δομή), καθώς επίσης η ικανότητα αποστράγγισης και αερισμού του εδάφους και ιδιαίτερα των οργανικών υλικών. Xanthium spp. οίκ. Asteraceae Πηγή εικόνας: http://www.medicineatyourfeet.com/xanthiumspp.html Είναι ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους. Το αγριόχορτο αυτό περιέχει δηλητήριο στις κοτυληδόνες του. Υπάρχουν και άλλα συγγενικά είδη του αγριόχορτου και συχνά είναι δύσκολος ο διαχωρισμός τους. Όμως από την άλλη πλευρά δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες. Τι δείχνει η παρουσία του Xanthium spp. στο χωράφι και τον κήπο μας; Η παρουσία αυτού του αγριόχορτου δηλώνει ότι υπάρχει στο έδαφος άφθονη ποσότητα διαθέσιμου (αφομοιώσιμου) φωσφόρου, και ότι το PH βρίσκεται σε αποδεκτό επίπεδο. Τα υψηλά ποσοστά του φωσφόρου, δεσμεύουν τον ψευδάργυρο, πράγμα που επιδρά στις ορμονικές διαδικασίες του αγριόχορτου. Εξαπλώνεται σε εδάφη που είναι διαθέσιμα υψηλά επίπεδα φωσφόρου και ένα λογικό και σωστό επίπεδο PH. Μόνο όταν το PH είναι ρυθμισμένο σωστά μπορεί να απελευθερωθεί σημαντική ποσότητα φωσφόρου. Από την άλλη πλευρά, ο υψηλός φώσφορος, δεσμεύει (ανταγωνίζεται) τον ψευδάργυρο. Σε αυτή την κατάσταση, το αγριόχορτο βλαστάνει. Urtica dioica, U. urens, (Τσουκνίδα), οίκ. Urticaceae Πηγή εικόνας: http://apps.rhs.org.uk/advicesearch/Profile.aspx?pid=714 Η Τσουκνίδα συναντάται σε απεριποίητα διαρκή βοσκοτόπια σπάνια σε λιβάδια, συχνά σε χώρους απόθεσης απορριμάτων, σε φράχτες και δάση. Συναντάται στις καλλιέργειες λαχανικών και είναι συχνά ενοχλητικό σε καλλιέργειες σιτηρών. Η τσουκνίδα κάνει τα γειτονικά φυτά πιο ανθεκτικά σε προσβολές εντόμων. Επίσης βοηθά τα φυτά να αντιστέκονται σε προσβολές από σαλιγκάρια-γυμνοσάλιαγκες, κατά τη διάρκεια υγρού καιρού, ενδυναμώνει τη βλάστηση της μέντας και των τοματών, ενώ δίνει περισσότερο άρωμα στα αρωματικά φυτά όπως η βαλεριάνα, μαντζουράνα, μέντα. Η τσουκνίδα επίσης καθυστερεί τις ζυμώσεις, και έτσι δίνει τη δυνατότητα στα φρούτα να διατηρούνται περισσότερο. Φρούτα που συσκευάζονται σε βιομάζα τσουκνίδας, ωριμάζουν ταχύτερα. Επίσης η τσουκνίδα είναι χρήσιμη κατά τη διαδικασία της ζύμωσης του κομπόστ ή της κοπριάς. Καλύτερα αποτελέσματα, με λιγότερο κόπο, μπορούμε να έχομε όταν προσθέσουμε στο κομπόστ την τσουκνίδα με την κανονική της μορφή και πριν να δημιουργήσει σπόρους. Η τσουκνίδα περιέχει ανθρακικό οξύ και αμμωνία τα οποία αποτελούν παράγοντες στην ενεργοποίηση του κομπόστ. Αν υπάρχει διαθέσιμο μέρος αξίζει τον κόπο να φυτευτεί εκεί τσουκνίδα και να χρησιμοποιηθεί για διάφορες χρήσεις στα φύλλα της τσουκνίδας υπάρχουν σταγονίδια φορμικού οξέος το οποίο ερεθίζει το δέρμα όταν έρθουν σε επαφή. Η τσουκνίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο κομπόστ, αφού επιταχύνει και βοηθά τη ζύμωση ενώ περιέχει και σίδηρο. Ενδείκνυται η παρουσία της τσουκνίδας σε καλλιέργειες οπωροφόρων δένδρων. Το λάδι που περιέχει η μέντα αυξάνεται όταν συγκαλλιεργείται με τσουκνίδα. Η τσουκνίδα ανήκει στην κατηγορία των αγριόχορτων που αρέσκονται σε καλλιεργημένες περιοχές. Τι δείχνει η παρουσία της Τσουκνίδας στο χωράφι και τον κήπο μας; Αγαπά το άζωτο, και έτσι συναντάται σε πολύ καλής κατάστασης καλλιεργούμενα εδάφη. Taraxacum officinale (Αγριοράδικο, Πικραλίδα) Οικ. Asteraceae Πηγή εικόνας: http://redbuttecanyon.net/introduced/t_officinale.html Πηγή εικόνας: http://www.opsu.edu/Academics/SciMathNurs/NaturalScience/PlantsInsectsOfGoodwell/plants/pasturefiles/pasture56.html Είναι πολυετές φυτό, πολύ δυναμικό, ενώ δεν ανταγωνίζεται τα γύρω καλλιεργούμενα φυτά λόγω του ότι το πολύ βαθύ ριζικό του σύστημα φθάνει σε βάθος έως και 1 μέτρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πικραλίδα εκλύει αιθυλένιο, το οποίο επηρεάζει το ύψος και την βλάστηση των γειτονικών φυτών, και προκαλεί πρώιμη ωρίμανση των γύρω ανθέων και φρούτων. Το αγριοράδικο απορροφά από το έδαφος την διπλάσια ή και τριπλάσια ποσότητα σιδήρου σε σχέση με άλλα φυτά. Άρα η προσθήκη του στο κομπόστ είναι πολύτιμη. Είναι ευνοϊκή η συγκαλλιέργεια του με τη αλφάλφα (Medicago sativa). Τι δείχνει η παρουσία του Αγριοράδικου στο χωράφι και τον κήπο μας; Προτιμάει βαθιά και ισορροπημένα εδάφη. Αν δείτε αγριοράδικο στο χωράφι σας να είστε σίγουροι ότι έχετε μικρή έως καθόλου διαθεσιμότητα ασβεστίου από τα κολλοειδή του εδάφους. Σε κάθε περίπτωση, το ασβέστιο είναι σε έλλειψη ή είναι μη αφομοιώσιμο. Το αγριοράδικο είναι η προσπάθεια της φύσης να εμπλουτίσει το έδαφος σε ασβέστιο. Το φυτό αυτό στέλνει τις ρίζες του περίπου 1 μέτρο βαθιά στη γη μεταφέροντας ασβέστιο και άλλα στοιχεία στην επιφάνεια. Οι γεωσκώληκες λατρεύουν το έδαφος γύρω από το αγριοράδικο. Εκμεταλλεύονται τις ρίζες των νεκρών φυτών για να διευκολύνουν τη διάνοιξη των στοών τους, ενώ οι σηπώμενες ρίζες είναι μία καλή πηγή κολλοειδών για τη διατροφή τους. Η παρουσία του αγριοράδικου μας δείχνει ότι τα υπολείμματα της οργανικής ουσίας στο έδαφος είναι μουχλιασμένα, και εμποδίζουν τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Επίσης αποτελεί και σύμπτωμα υπερβόσκησης. Επίσης δηλώνει την ύπαρξη ιζηματογενών αποθέσεων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και πιθανή δημιουργία κρούστας την οποία όμως μπορεί να διαπεράσει με το ριζικό του σύστημα. Tribulus terrestris (Τριβόλι), οίκ. Zygophylaceae Πηγή εικόνας: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Starr_030612-0063_Tribulus_terrestris.jpg Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Εισβάλλει σε καλλιεργούμενες εκτάσεις αλλά οι περιοχές εναπόθεσης υπολειμμάτων είναι το σύνηθες ενδιαίτημα. Το τριβόλι αποτελεί φυτό παγίδα για τα κολεόπτερα της οικογένειας Meloidae, τα οποία προσβάλλουν το αγριόχορτο και εγκαταλείπουν τα φυτά της καλλιέργειας. Τι δείχνει η παρουσία του Τριβόλι στο χωράφι και τον κήπο μας; Το χαμηλό επίπεδο ασβεστίου και το πολύ χαμηλό επίπεδο φωσφόρου είναι το σημείο αναφοράς για την ύπαρξη αλλά και τον έλεγχο του αγριόχορτου. Αντίθετα τα επίπεδα καλίου, μαγνησίου και μαγγανίου είναι υψηλά όπου φυτρώνει το τριβόλι. Το ίδιο ισχύει και για το σελήνιο, το χλώριο και το θείο, ακόμη και αν η αποστράγγιση και η αποδόμηση των υπολειμμάτων της αποσύνθεσης είναι καλές έως άριστες. Cuscuta sp. (Κουσκούτα), οίκ. Cuscutaceae Πηγή εικόνας: http://www.naturesongs.com/vvplants/dodder.html Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους. Ξεκινά σαν ανεξάρτητο φυτό αλλά γρήγορα εγκαθιδρύεται μια παρασιτική σχέση με τον ξενιστή οπότε η κουσκούτα χάνει όλη τη χλωροφύλλη της. Είναι μοναδική στο ότι τα φύλλα της δεν έχουν καθόλου χλωροφύλλη. Είναι ένα παράσιτο που αναπτύσσεται σε φυτά που έχουν εκφυλισθεί. Ανταποκρίνεται καλύτερα σε τροποποιήσεις του PH, που οφείλονται στο ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο και κάλιο σε ισορροπία. Agrostema githago, (Αγρόστεμα), οίκ. Caryophyllaceae Πηγή εικόνας: http://www.mycolapalma.com/floracanaria/toxicas/fichas/agrostemagithago.htm Πηγή εικόνας: http://www.mycolapalma.com/floracanaria/toxicas/fichas/agrostemagithago.htm Ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες χειμερινού σιταριού και σίκαλης. Όταν χρησιμοποιείται μαζί με το σιτάρι για την παρασκευή ψωμιού, το ψωμί αποκτά άσχημη γεύση. Τι δείχνει η παρουσία του Αγρόστεμα στο χωράφι και τον κήπο μας; Φυτρώνει σε εδάφη που έχουν υψηλή συγκέντρωση σε άλατα, όταν αυτό συνδυάζεται με υψηλό PH οφειλόμενο στην υψηλή περιεκτικότητα μαγνησίου, καλίου και του νατρίου. Τα επίπεδα των φωσφορικών αλάτων τείνουν να είναι χαμηλά. Ο σίδηρος, ο χαλκός, ο ψευδάργυρος, το χλώριο και το σελήνιο φθάνουν σε υψηλά επίπεδα. Πολλά εδάφη με υψηλό PH απαιτούν χορήγηση ασβεστίου, πράγμα που υποδηλώνει και η παρουσία του συγκεκριμένου αγριόχορτου. Rumex crispus, Λάπαθο Πηγή εικόνας: http://www.anpc.ab.ca/wiki/index.php/Rumex_crispus Πηγή εικόνας: https://picasaweb.google.com/luirig/Gallery14#5160160658953512050 Πολυετές αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους και εμφανίζεται οπουδήποτε σε ακαλλιέργητες περιοχές. Το συγγενικό του είδος Rumex altissimus εισβάλλει και σε καλλιεργούμενες περιοχές και δημιουργεί ζημιές σε βοσκότοπους και σε καλλιέργειες ψυχανθών ιδιαίτερα σε τριφύλλι που έχει αφεθεί στο χωράφι για 2 ή περισσότερα χρόνια. Οι ρίζες του αγριόχορτου χρησιμοποιούνται ως κόκκινη μπογιά για το μαλλί αλλά και για την παρασκευή οδοντόπαστας. Τι δείχνει η παρουσία του Λάπαθου στο χωράφι και τον κήπο μας; Αγαπά το ασβέστιο, άζωτο και τη θερμότητα. Αναπτύσσεται ιδιαίτερα σε βαριά πηλώδη μέχρι αργιλώδη εδάφη. Ευνοείται σε όξινα εδάφη, σε υγρή περίοδο με χαμηλή ή φτωχή στράγγιση και ανεπαρκή αερισμό. Τότε το αγριόχορτο δραστηριοποιείται και βλαστάνει. Εδάφη που εμφανίζεται το αγριόχορτο έχουν υψηλά επίπεδα σεληνίου, μαγνησίου και φωσφόρου καθώς επίσης και άφθονο χλώριο, βόριο, ψευδάργυρο, χαλκό, θείο, σίδηρο και μαγγάνιο, αλλά και σε βαρέα άλατα. Είναι όμως φτωχά σε ασβέστιο. Έτσι έχομε αλληλεπιδράσεις των στοιχείων στο έδαφος. Το αγριόχορτο αυτό παρουσιάζεται σε ποικιλία εδαφών, αλλά η ύπαρξη του σχετίζεται με τον άνθρακα. Η εμφάνιση του αγριόχορτου υποδηλώνει την ύπαρξη αδιαπέρατου στρώματος εδάφους. Επίσης συναντάται σε εδάφη με υπερβολική υγρασία, που οφείλεται είτε στην κακή αποστράγγιση λόγω του αδιαπέρατου στρώματος, είτε όταν η άνοιξη είναι πολύ υγρή. Σε τέτοια εδάφη η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας γίνεται λάθος (από ακατάλληλους μικροοργανισμούς). Marticaria chamomilla, Χαμομήλι, οίκ. Compositae Πηγή εικόνας: http://v21.lscache7.c.bigcache.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/34697752.jpg Το Χαμομήλι συναντάται κατά ομάδες σε κενά χειμερινών σιτηρών επίσης σε καλοκαιρινά σιτηρά, σε κονδυλόριζα και τριφύλλι καθώς επίσης και στις άκρες δρόμων. Η παρουσία του χαμομηλιού (ένα φυτό ανά 100 πόδια) είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε καλλιέργεια λάχανου ή κρεμμυδιών, αφού βοηθά την ανάπτυξη τους αλλά βελτιώνει και τη γεύση τους. Περιέχει την ουσία χαμαζουλίνη και έχει αντιαλλεργικές ιδιότητες όταν χρησιμοποιείται με τη μορφή τσαγιού. Εκτός από τη γνωστή του χρήση από τον άνθρωπο, τα άνθη του μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη στρώμνη των αγροτικών ζώων και δίπλα σε σκύλους, αφού διώχνουν τους ψύλους και φρεσκάρουν το μέρος. Το κρύο εκχύλισμα του χαμομηλιού χρησιμοποιείται στη φυτοπροστασία. Επίσης είναι εξαιρετικό για την διατήρηση του χρώματος στα ξανθά μαλλιά. Τέλος, περιέχει μια ορμόνη που βοηθά την ωρίμανση της μαγιάς. Η παρουσία του σε καλλιέργεια μέντας, αλλά σε πολύ μικρό ποσοστό, αυξάνει την περιεκτικότητα της σε λάδι. Αξίζει να σημειωθεί ότι το χαμομήλι είναι πολύ πλούσιο σε κάλιο και ασβέστιο και ενδεικνύεται η συμμετοχή του στο κομπόστ. Τι δείχνει η παρουσία του Χαμομηλιού στο χωράφι και τον κήπο μας; Κυρίως συναντάται σε πλούσια σε συστατικά, όμως φτωχά σε ασβέστιο (έως καθόλου ασβέστιο), φρέσκα αργιλώδη ή αμμώδη κοκκινοχώματα. Η ύπαρξη αυτού του αγριόχορτου υποδηλώνει ότι στο έδαφος έχει δημιουργηθεί κρούστα και ότι σκληραίνει. Το χαμομήλι είναι ένας διατρητής επιφανειακής κρούστας, και η παρουσία του ευνοεί την ανάπτυξη του σιταριού. Αυτό συμβαίνει, μόνο όταν το χαμομήλι είναι σε χαμηλούς πληθυσμούς (μέχρι 1%). Εάν παρατηρηθεί μεγαλύτερος πληθυσμός του αγριόχορτου, τότε ανταγωνίζεται την καλλιέργεια και θα επικρατήσει. Το γεγονός ότι εμφανίσθηκε το χαμομήλι σε μεγάλους πληθυσμούς αποτελεί δείγμα ύπαρξης εδαφικού αδιαπέρατου στρώματος εδάφους ή κρούστας, πράγμα που εμποδίζει τα καλλιεργούμενα φυτά να αναπτυχθούν, όχι όμως και το χαμομήλι. Έτσι εξηγείται η ανάπτυξη μεγάλου πληθυσμού και η επικράτηση του χαμομηλιού, έναντι της καλλιέργειας. Το χαμομήλι μας δείχνει ότι δεν έγινε επαρκής καλλιέργεια του εδάφους, ότι το έδαφος οργώθηκε ενώ ήταν πολύ υγρό, ή ότι έγινε μονόπλευρη χρήση όξινων λιπασμάτων. Η έξαρση της βλάστησης του χαμομηλιού, είναι μια φιλική και ήπια προειδοποίηση ότι πρέπει να διορθωθεί το πρόγραμμα αμειψισποράς. Εάν δεν διορθωθεί αυτή η κατάσταση, τότε θα ευνοηθούν πιο ενοχλητικά και επιζήμια φυτά. Plantago sp., (Πεντάνευρο), οίκ. Plantaginaceae Πηγή εικόνας: http://www.redes-cepalcala.org/ciencias1/Flora/imagenes_1/plantago_sp.jpg Σε λιβάδια και βοσκότοπους το πεντάνευρο είναι αρκετά διαδεδομένο ενώ σε αγρούς (τριφύλλι) πολύ σπάνια. Συχνότερα συναντάται σε ρέματα και στις άκρες των δρόμων. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο ένα φυτό παράγει παραπάνω από 3000 σπόρους. Το αγριόχορτο εμφανίζεται συνήθως με το κόκκινο τριφύλλι, γιατί οι σπόροι του μολύνουν τους σπόρους του τριφυλλιού. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του αγριόχορτου είναι ότι συσσωρεύει στο σώμα του θρεπτικά στοιχεία, τα οποία επιστρέφονται στο έδαφος όταν το φυτό πεθάνει. Επίσης είναι πλούσιο σε αλκαλικά ιόντα όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Τι δείχνει η παρουσία του Πεντάνευρου στο χωράφι και τον κήπο μας; Προτιμά φρέσκα μέχρι στεγνά (ξηρά) πηλώδη και αμμώδη εδάφη. Οι προτιμήσεις λίπανσης του Plantago lanceolata δεν είναι μεγάλες όπως το Plantago major το οποίο έχει μεγάλες ανάγκες σε λίπανση. Τα αγριόχορτα αυτά εμφανίζονται σε καλλιεργούμενες περιοχές, και ανήκουν στην κατηγορία φυτών που ακολουθούν τα βήματα του ανθρώπου στις καλλιέργειες και έχουν αναπτύξει προσαρμογές που έχουν και τα καλλιεργούμενα φυτά. Αξίζει να σημειωθεί ότι το αγριόχορτο αυτό ευδοκιμεί καλύτερα σε όξινα εδάφη. Ipomoea purpurea, (Πρωϊνή χαρά), οίκ. Convolvulaceae Πηγή εικόνας: http://lepotager-demesreves.fr/Boutique/product_info.php?products_id=71 Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους σε περιοχές φτωχές σε οργανική ουσία και χαμηλή αποσύνθεση. Το αγριόχορτο εμφανίζεται σε συστάδες δένδρων και θάμνων ή σε κήπους, που σε κάθε περίπτωση είναι παραμελημένοι. Η παρουσία του αγριόχορτου σε καλλιέργεια αραβόσιτου είναι ευνοϊκή αλλά πρέπει να αφαιρείται πριν δημιουργήσει σπόρο, γιατί τότε θα αποτελέσει πρόβλημα για πολλά χρόνια. Τι δείχνει η παρουσία της Πρωϊνής Χαράς στο χωράφι και τον κήπο μας; Τα επίπεδα του ασβεστίου είναι πολύ χαμηλά όπου εμφανίζεται η πρωινή χαρά. Επίσης χαμηλό είναι και το επίπεδο του φωσφόρου ενώ αντίθετα τα επίπεδα του καλίου είναι υπερβολικά υψηλά. Ένα σύνολο συμπλόκων των θρεπτικών στοιχείων υψηλό μαγνήσιο, σίδηρος, θείο, χαλκός, ψευδάργυρος, βόριο και σελήνιο καθορίζει την εμφάνιση αυτού του περιπλανώμενου φυτού. Cirsium arvense, (Κίρσιο), οίκ. Asteraceae Πηγή εικόνας: http://www.chromos-agro.com/savjeti_korovi.html Πηγή εικόνας: http://en.wikibooks.org/wiki/File:Cirsium_arvense_bluete.jpeg Ενοχλητικό αγριόχορτο που με την έντονη απορρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων μπορεί να αποτελέσει επικίνδυνο παράσιτο σε σιτηρά και σε λιβάδια. Εξαπλώνεται σε άκρες δρόμων, σε κενά δασών και σε όχθες. Πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με ριζώματα και σπόρους. Δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες ενώ φτάνει σε ύψος 2,5 m. Ο έλεγχος του αγριόχορτου είναι ο ίδιος με τον έλεγχο του. Συχνά συγχέεται με το κοινό γαϊδουράγκαθο. Το αγριόχορτο αυτό ανταποκρίνεται στο μαγνήσιο. Τι δείχνει η παρουσία του Κίρσιο στο χωράφι και τον κήπο μας; Συναντάται σε ποικιλία εδαφών, ειδικά σε εδάφη όπου αρχίζει η σκλήρυνση τους μετά το όργωμα, ενώ αγαπά το άζωτο. Στο αγριόχορτο αρέσει η χαμηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο,και πολύ χαμηλή σε μαγνήσιο. Αντίθετα ο σίδηρος είναι πολύ υψηλός. Επίσης η εμφάνιση του είναι χαρακτηριστικό της χαμηλής αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας και της παρουσίας αναερόβιων βακτηρίων. Εμφανίζεται σε μεγάλη ποικιλία εδαφών. Ευνοείται σε εδάφη με χαμηλά επίπεδα σιδήρου, χαμηλό ασβέστιο, και φτωχή δομή της οργανικής ουσίας του εδάφους. Όταν το ασβέστιο δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγχει την αποδέσμευση των στοιχείων, και το PH δεν είναι ρυθμισμένο σωστά, έχουμε υπερβολική αποδέσμευση ορισμένων μετάλλων. Η παρουσία του επίσης δηλώνει χαμηλό επίπεδο φωσφόρου, είτε λόγω τροφοπενίας, είτε επειδή ο φώσφορος είναι δεσμευμένος. Τα δύο παραπάνω οφείλονται στην ανεπάρκεια οργανικής ουσίας. Capsella brusta-pastoris, οίκ. Brassicaceae Πηγή εικόνας: http://www.oshims.com/herb-directory/s/shephards-purse Πηγή εικόνας: http://www.sageherbalhealing.com/garden4.html Ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και προσαρμόζεται σε μεγάλη ποικιλία συνθηκών (ενδιαιτήματα). Εμφανίζεται πολύ συχνά σε άγονους βοσκότοπους κατά την περίοδο της ξηρασίας. Είναι πολύ πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία. Κατά την ανάπτυξη του είναι απαιτητικό φυτό αφού απορροφά πολλά θρεπτικά στοιχεία, τα οποία όμως επιστρέφονται στο έδαφος, μετά τον θάνατο του αγριόχορτου και μάλιστα σε οργανική μορφή. Παρουσιάζεται σε καλλιεργήσιμη γη κυρίως σε κονδυλόριζα, σιτηρά (καλοκαιρινά και χειμερινά) σε κήπους, στις άκρες δρόμων και σε απορρίμματα. Έχει μηδαμινές προτιμήσεις ενώ αναπτύσσεται σε κάθε τύπο εδάφους αρκεί όμως να μην είναι συμπαγή και με αδιαπέρατο στρώμα. Αποτελεί καλή βοσκή για τα πρόβατα. Stellaria media, (Στελλάρια) οίκ. Caryophyllaceae Πηγή εικόνας: http://www.sbs.utexas.edu/bio406d/images/pics/car/stellaria_media.htm Πηγή εικόνας: http://www.homeopathyandmore.com/forum/viewtopic.php?t=995 Είναι ετήσιο ή ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο. Σε ψυχρές περιοχές επιβιώνει και το καλοκαίρι ενώ συμπεριφέρεται σαν μικρής διάρκειας ζωής πολυετές. Το αγριόχορτο είναι θυσανωτό, παρουσιάζει ελαφρό αδέλφωμα. Πολλαπλασιάζεται με σπόρους και με κάθε μορφής ριζωμάτων και έρποντων βλαστών. Όταν εγκατασταθεί το αγριόχορτο, καλύπτει το έδαφος δημιουργώντας τάπητα, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει την κυκλοφορία του αέρα και του νερού στο έδαφος, αλλά και την έκθεση του στο φως του ήλιου. Τι δείχνει η παρουσία της Στελλάρια στο χωράφι και τον κήπο μας; Η στελλάρια βλαστάνει εκεί όπου υπάρχει μια αξιόλογη ποσότητα ενεργού οργανικής ουσίας, κυρίως στην επιφάνεια του εδάφους, ή λιγότερο, σε βαθύτερα στρώματα. Η παρουσία του υποδηλώνει ότι έχει συσσωρευτεί υπερβολική οργανική ουσία, από γρασίδι που δεν έχει αποσυντεθεί, ή ότι έχει συσσωρευτεί αξιόλογη ποσότητα τύρφης και κοπριάς. Από την οργανική ουσία απελευθερώνονται στο έδαφος οξέα και αποδεσμεύονται υπερβολικές ποσότητες θρεπτικών στοιχείων, τα οποία δημιουργούν τοξικότητα, (καίνε), το γρασίδι ή τα λαχανικά. Αυτή η κατάσταση αποτελεί πρόσκληση για τη στελλάρια, η οποία εγκαθίσταται σε τέτοια εδάφη. Μερικές φορές, η οργανική ουσία έχει μπει στη διαδικασία της αποσύνθεσης, μετά ξεραίνεται, ξαναβρέχεται, και ξαναξεραίνεται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την λοξοδρόμηση της διαδικασίας της αποσύνθεσης, και σε τέτοιες περιπτώσεις η στελάρια εξαφανίζεται με την προϋπόθεση ότι το pH είναι σωστά ρυθμισμένο, δηλαδή ούτε πολύ υψηλό, ούτε πολύ χαμηλό. Το crabgrass, απεικονίζει εδάφη στα οποία έχει δημιουργηθεί κρούστα, και είναι συμπιεσμένα. Τα οξέα από την ατελώς αποσυντηθέμενη οργανική ουσία προκαλούν την αποδέσμευση υπερβολικών ποσοτήτων θρεπτικών στοιχείων. Στο έδαφος δεν υπάρχει τόσο κολλοειδές υλικό, που να τα κρατήσει, με αποτέλεσμα τα στοιχεία αυτά να διαλυθούν στο εδαφικό νερό και να εκπλυθούν. Πηγές: ΤΕΙ  Κρήτης, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ , Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης  "Βιολογική Γεωργία" Ενέργεια 3.4.γ (http://triton.chania.teicrete.gr/bio_geo/Tsoyknida/Tsoyknida_1.htm)

Σύμβολα – Πρότυπα Κλειδιά για την Ελευθερία

«Ο άνθρωπος ολοκληρώνεται μόνο όταν έχει αισθητή γνώση της ασυνείδητης ζωής του, μέσα από τα όνειρά του και τα σύμβολά τους. Κάθε όνειρο είναι ένα μήνυμα που απευθύνεται άμεσα και προσωπικά σ αυτόν που ονειρεύεται.»...

«Ο άνθρωπος ολοκληρώνεται μόνο όταν έχει αισθητή γνώση της ασυνείδητης ζωής του, μέσα από τα όνειρά του και τα σύμβολά τους. Κάθε όνειρο είναι ένα μήνυμα που απευθύνεται άμεσα και προσωπικά σ αυτόν που ονειρεύεται.» Κάρλ Γιούνγκ

Σύμβολα – Πρότυπα: κλειδιά για την ελευθερία κι αυτο-ίαση 
Πιο πέρα από τα σύνορα μας. Το άρθρο αυτό συνοδεύει και πάει πιο μακριά από ένα προηγούμενο άρθρο με τίτλο «Σώμα-Ψυχολογία-Πνεύμα: Η ενότητά τους έχει πλέον αποδειχθεί επιστημονικά και μας θεραπεύει». Εκεί παρουσιάσθηκαν καινοτομίες επιστημονικές γνώσεις που αλλάζουν δραστικά την εικόνα που είχαμε μέχρι τώρα για την ζωή, την υγεία, και γενικά τα διάφορα προβλήματά μας, αλλά και για την ίδια την υπόσταση και πραγματικότητά μας.

Οι γνώσεις αυτές, περίτρανα αποδεδειγμένες, χωρίς να αντιπροσωπεύουν όμως ακόμη την επίσημη θέση του καθιερωμένου συστήματος όπως συμβαίνει συχνά με καινοτομίες γνώσεις στις καμπές της ανθρώπινης εξέλιξης, αφορούν ιδιαίτερα την σύγχρονη Βιολογία-Ιατρική και την Φυσική.
Η σύνοψη που ακολουθεί είναι απαραίτητη για την συνέχεια μας, ακόμη και για όσους έχουν διαβάσει το προηγούμενο άρθρο. Μια συνέχεια που παρουσιάζει την θεμελιώδη θέση που έχουν τα σύμβολα-πρότυπα στην Δημιουργία και την ζωή μας, τον προσωπικό μας ρόλο και την ευθύνη μας γι’ αυτά.

Ο Δρ. Χάμερ με την Νέα Ιατρική του (αναζήτησε το άρθρο) και πολλοί άλλοι που εργάσθηκαν ως επί το πλείστο πάνω στα γόνιμα χνάρια του αλλά και παράλληλα μ’ αυτόν, αποδεικνύουν ότι η εξέλιξη των ειδών για την επιβίωση έγινε σμιλεύοντας μια απόλυτα απαραίτητη ενότητα μεταξύ σώματος – ψυχολογίας – εγκεφάλου.

Η ερμηνεία μας για την πραγματικότητα προκαλεί αντιδράσεις μέσα μας που παίρνουν την μορφή μιας ψυχολογικής χροιάς. Για παράδειγμα, μια κατάσταση που ερμηνεύθηκε σαν απειλή για την ζωή μας μπορεί να μετατραπεί στιγμιαία σε φόβο θανάτου.

Όταν το πρόβλημα δεν επιλύνεται με κάποιο τρόπο, π.χ. πραγματικό (η κατάσταση αλλάζει), η ψυχολογικό (συνειδητοποίηση πως ο φόβος μας ήταν υπερβολικός) και το στρες έτσι ξεπερνάει τα όρια του επιτρεπτού για το σύστημα μας, ο εγκέφαλος αναλαμβάνει να κατευθύνει την επίλυση του προβλήματος προς ένα πολύ συγκεκριμένο όργανο που αντιστοιχεί επακριβώς στην χροιά του στρες. Στο παράδειγμά μας θα είναι οι πνεύμονες που είναι το σύμβολο στην εξέλιξη των ειδών του αγώνα ζωής- θανάτου, διότι η έλλειψη αέρα είναι αυτή που επιφέρει τον θάνατο πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι η έλλειψη νερού η τροφής.

Αυτό είναι προγραμματισμένο στον εγκέφαλο εδώ και εκατομμύρια χρόνια και μπορεί να παρατηρηθεί με σκάνερ διότι αφήνει ίχνη. Έτσι μια πλήρης χαρτογράφηση έγινε δυνατή μεταξύ 1) των ψυχολογικών χροιών των στρες μας, 2) των οργάνων και 3) των σημείων στο εγκέφαλο που διατάζουν, τα καθένα τους ένα συγκεκριμένο όργανο, να λειτουργήσει διαφορετικά.
Καταρρίπτεται λοιπόν η άγνοια μας, π.χ. «…το πρόβλημά σας είναι ψυχοσωματικό !» με την επιστημονική απόδειξη πως οι ασθένειες δεν είναι τυχαίες και θα έπρεπε να ψάξουμε την πηγή τους στα δράματα των συναισθημάτων μας και άρα των ερμηνειών μας για το τι μας συμβαίνει, δηλαδή των προτύπων μας για το πως θα έπρεπε να είναι ο κόσμος για να νιώθουμε καλά. Για την συνέχεια πρέπει να συγκρατήσουμε από τα παραπάνω ότι υπάρχει στην φύση ακριβής κωδικοποίηση, και επομένως συμβολισμός λειτουργικός, μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων μας.

Τα παραπάνω έχουν αποδειχθεί χωρίς εξαίρεση και καθιστούν πια νόμο της φύσης, και φαίνονται αρκετά λογικά για να τα δεχθούμε. Υπάρχουν όμως και άλλες επιστημονικές διαπιστώσεις που μας ξαφνιάζουν περισσότερο, όπως η επιρροή των γονικών σκέψεων στο έμβρυο που κυοφορεί καθώς και η επιρροή στην υγεία των δραμάτων που έζησαν οι πρόγονοι μας. Όπως παραπάνω με τα άυλα πρότυπά μας (δηλαδή οι ερμηνείες μας για το πως θα έπρεπε να είναι ο κόσμος) έτσι και οι άυλες σκέψεις των άλλων, και μάλιστα πέρα από τον χρόνο της δικής μας ζωής, επηρεάζουν την ύλη μας !Πως είναι δυνατόν κάτι τέτοιο; Και ιδίως, πού φωλιάζουν και μας περιμένουν αυτές οι μνήμες και τι τους δίνει αυτή την δύναμη;

Την απάντηση έρχεται να μας δώσει η σύγχρονη Φυσική, και πιο συγκεκριμένα η θεωρία της Διττότητας του χρόνου και του χώρου που διατυπώθηκε από τον Γάλλο Φυσικό Δρ. Γκαρνιέ Μάλε με επιστημονικές δημοσιεύσεις από το 1996. Αποδεικνύεται πως είναι η έννοια του Χρόνου που αποτελεί τον πέπλο μυστηρίου όλων των εποχών για την Δημιουργία, κάτι γνωστό από την αρχαιότητα, αρκεί να διαβάσουμε τον Τίμαιο του Πλάτωνα. Το μυστήριο της Δημιουργίας δεν κρύβεται λοιπόν πίσω από κάποια υποθετική αρχική έκρηξη που θα μας οδηγούσε σε μια τυχαία, και άρα δίχως νόημα δημιουργία, η κάποιες μαθηματικές επινοήσεις όπως οι υπερχορδές κτλ.


Τι είναι ο Χρόνος;
«ο Χρόνος – διαστήματα είναι εικόνα του αέναου και δημιουργήθηκε μαζί με τον Χώρο. Βάζοντας λοιπόν τάξη στον ουρανό, έφτιαξε της σταθερής αιωνιότητας την εικόνα, η οποία κινείται σύμφωνα με τους νόμους των αριθμών, αυτό που βέβαια ονομάζουμε χρόνο, και ταυτόχρονα δημιούργησε τις μέρες, τις νύχτες και τα χρόνια που δεν υπήρχαν πριν δημιουργηθεί ο ουράνιος χώρος. Όλα αυτά είναι μέρη του χρόνου» Τίμαιος – 37d
…και είναι μάλιστα δημιούργημα των πλανητικών κινήσεων: «Επομένως, ως συνέπεια αυτής της λογικής και των σχεδίων του θεού, όσο αφορά τη γένεση χρόνου, δημιουργήθηκε ο ήλιος, η σελήνη και άλλα πέντε αστέρια που ονομάζονται πλανήτες, έτσι ώστε να προσδιοριστούν και να διατηρηθούν οι αριθμού του χρόνου Τα άστρα που η συνεργασία τους θα δημιουργούσε τον χρόνο, ο τέλειος αριθμός του χρόνου συμπληρώνει το τέλειο έτος, όταν όλα τα κινούμενα άστρα (πλανήτες) ολοκληρώσουν τις οκτώ περιστροφές τους και φτάσουν στο ίδιο σημείο από όπου ξεκίνησαν…»

Οι τρεις μορφές του χρόνου προσωρινές δημιουργίες. Το πρότυπο τους είναι ά-χρονο: «Το μέλλον και το παρελθόν είναι επίσης μορφές χρόνου που εμείς χωρίς να το καταλαβα νουμε, εσφαλμένα αποδ δουμε στην αιώνια ουσ α, αφού λέμε ότι αυτή υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει πάντα, ενώ το σωστό είναι να λέμε μόνο ότι υπάρχει. Ο χρόνος λοιπόν γεννήθηκε με τον ουρανό και θα χαθούν μαζί, αν επέλθει ποτέ κάποια καταστροφή τους, αφού δημιουργήθηκαν ταυτόχρονα … Το πρότυπο υπάρχει στην αιωνιότητα, ενώ ο χρόνος από το άλλο μέρος υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει.» Τίμαιος 37e, 38c,e, 39d

Πράγματι, η θεωρία της Διττότητας αποδεικνύει τον μηχανισμό ενός καλοκουρδισμένου ρολογιού με τον οποίο ο ήλιος και οι πλάνητες με τις κινήσεις τους δημιουργούν αυτό που νιώθουμε σαν Χρόνο.

Η θεωρία αυτή πιστοποιεί πρώτα πως είμαστε φυλακισμένοι στο βιολογικό όριο της αντίληψή μας για την ροή του χρόνου – 24 εικόνες / δευτ. – που καθιστά την δική μας πραγματικότητα, το «τώρα» μας. Δεν είναι όμως η μοναδική. Μεταξύ των αντιληπτών στιγμών υπάρχουν απειροελάχιστα ανοίγματα χρόνου, μη αντιληπτά από το συνειδητό μας μέρος, αλλά αντιληπτά από το υποσυνείδητο, που μας οδηγούν σε μια άλλη πραγματικότητα όπου ο χρόνος κυλά πολύ πιο γρήγορα, συγχρόνως με τον δικό μας. Δηλαδή η φυσιολογική πυκνότητα πράξεων εκεί είναι απείρως μεγαλύτερη από την δική μας και έτσι σε μια ανεπαίσθητη για μας στιγμή, ένα άνοιγμα χρόνου, εκεί μπορούν να γίνουν πολλά.

Θα το ονομάσουμε καταχρηστικά «μέλλον» διότι οι σκέψεις μας δημιουργούν εκεί διάφορα μελλοντικά δυναμικά, δοκιμάζονται δηλαδή πολλά πιθανά σενάρια-πρότυπα χάρη στην άλλη, ταχύτατη ροή χρόνου, πριν ένα από αυτά βιωθεί στην δική μας, στο παρόν μας. Η πληροφορία για το ποιό σενάριο θα έπρεπε να βιωθεί επιστρέφει σε μας μέσα από τα ανοίγματα χρόνου, πριν συνειδητοποιήσουμε καν ότι έγινε μια τέτοια διεργασία… και αυτό τεκμηριώθηκε πειραματικά.

Κάτι μέσα μας «γνωρίζει» την επόμενη σκέψη μας πριν αυτή αναδυθεί στο συνειδητό μας μέρος ! Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δύο πραγματικοτήτων γίνεται με το αιθέριο μας σώμα, την κυματική μορφή του υλικού μας σώματος, χάρη στην ασύλληπτη ταχύτητα 400 000 φορές την ταχύτητα του φωτός, που αποτελεί λοιπόν και την ταχύτητα της σκέψης.

Αυτά θυμίζουν έργα επιστημονικής φαντασίας, αλλά οι απλές αλγεβρικές εξισώσεις της θεωρίας εξηγούν επίσης, και με απλό τρόπο, τα πολλά και καυτά ερωτηματικά της σύγχρονης Φυσικής, όπως η ταχύτητα του φωτός που υπολογίζεται για πρώτη φορά θεωρητικά, κάτι το ανήκουστο. Την ακαριαία επικοινωνία δύο στοιχειωδών σωματίων. Τον νόμο για την απόσταση των πλανητών από τον ήλιο ή ακόμη τον απλούστατο υπολογισμό της σταθεράς της λεπτής υφής που διέπει τους νόμους στο εσωτερικό των στοιχειωδών σωματίων, αλλά με βάση …την περιστροφή της Γης ! Με την διαφορετική θεώρηση της υφής του Χρόνου ενοποιούνται οι νόμοι Μικρόκοσμου και Μακρόκοσμου, όπως πασχίζουν χωρίς αποτέλεσμα να επιτύχουν οι επιστήμονες τα τελευταία 100 χρόνια.

Τα περίεργα όμως δεν σταματούν εδώ. Με την προσέγγιση αυτή, η ίδια η δική μας πραγματικότητα εξελίσσεται με την σειρά της σε ανοίγματα χρόνου μιας άλλης, όπου ο χρόνος κυλά πολύ πιο αργά, αλλά συγχρόνως με την δική μας ! Σε αυτήν την άλλη πραγματικότητα υπάρχει κάτι που γνωρίζει τοκάλλιστο σενάριο που θα έπρεπε να βιώσουμε στο παρόν χάρη στην εμπειρία του παρελθόντος και έτσι θα την ονομάσουμε καταχρηστικά «παρελθόν».

Το ιδανικό θα ήταν να μας πληροφορούσε αυτόματα για το τι ακριβώς θα έπρεπε να βιώσουμε αφού έκανε την διαλογή ανάμεσα στα πολλά – εν δυνάμει ακόμη σενάρια – που δημιουργούμε συνεχώς για το κάθε τι στο «μέλλον». Αυτό ακριβώς γίνεται και μάλιστα με μια ταχύτητα 7 φορές ακόμη μεγαλύτερη από την προηγούμενη, που αποτελεί επίσης και την ταχύτητα της διαίσθησης, της «πρώτης σταγόνας» που περνά από το μυαλό μας για το κάθε τι, μιας διαίσθησης της οποίας ο μηχανισμός αποδεικνύεται έτσι και επιστημονικά.

Αυτό που εξελίσσεται στο «παρελθόν» κατέχει λοιπόν την σύνθεση της ζωής μας και είναι μια διττή πτυχή του εαυτού μας, ο ανώτερος εαυτός των παραδόσεων, τα δαιμόνιο του Σωκράτη, η πηγή της διαίσθησης, ο «Εαυτός» (Self) – πυρήνας του ψυχικού μας συστήματος κατά τον Jung, κτλ.

Το καταπληκτικό μ’ αυτήν την προσέγγιση είναι ότι η ύπαρξη διττού εαυτού είναι απαραίτητη για το κάθε τι και επομένως νόμος της Δημιουργίας. Από τα στοιχειώδη σωμάτια (το ηλεκτρόνιο εξελίσσεται παράλληλα με το ποζιτρόνιο του) μέχρι τα αστέρια και τους γαλαξίες που είναι διττά. Ο λόγος φαίνεται τελικά να είναι λειτουργικός για οποιαδήποτε εξέλιξη στο σύμπαν και αυτό είναι που θα μας απασχολήσει στην συνέχεια.

Τίποτα δεν μπορεί να υπάρξει, να βιώσει δηλαδή μια πραγματικότητα σε ένα χώρο και ένα χρόνο, να ξεπεράσει τα εμπόδια της ζωής του, χωρίς την ανάγκη πολλών πειραμάτων – προτύπων – εν δυνάμει δηλαδή σεναρίων, και την μετέπειτα διαλογή τους χάρη στην εμπειρία.
Χρειάζονται λοιπόν, σε κάθε επίπεδο, δύο υποστάσεις για την ίδια συμπαντική ύπαρξη:

1) μία που βιώνει τις εμπειρίες και αναλύει τις καταστάσεις στις λεπτομέρειές τους: εμείς δηλαδή στο παρόν με αποστολή ανάλυσης – δράσης (ανά-θ-ρωπος, σύμφωνα πάντα με τον Δρ. Γκαρνιέ Μαλέ, δηλαδή το πρόχειρο {ρώπος} που κοιτάζει προς τα επάνω) και 2) απαραίτητα μια διττή υπόσταση της ίδιας ύπαρξης που κατέχει τις ίδιες ερωτήσεις, περιμένει απαντήσεις μέσα από την γρήγορη δράση μας, και έχει αποστολή σύνθεσης – επίβλεψης πάνω στην ουσία, στον σκοπό, στο νόημα των δυναμικών που διασχίζουμε και βιώνουμε στην ύλη. Και αυτό αποδεικνύεται μαθηματικά, χωρίς καμία θρησκευτικότητα ή μυστικισμό.

Ταχύτητες Πληροφόρησης στο Σύμπαν
Αρχίζουμε λοιπόν να κατανοούμε την θεμελιώδη διαδικασία της Δημιουργίας, τον απλό φυσικό νόμο, ότι τίποτα δεν επιτρέπεται να βιωθεί, άρα να υπάρξει στο «καθαρό», εάν δεν δημιουργηθούν πρώτα «πρόχειρα» δηλαδή πρότυπα – μοντέλο – σενάρια – δυναμικά – σύμβολα, ενώ θα έπρεπε ιδανικά να γίνεται κάθε φορά διαλογή καταλληλότητά τους πριν εμφανισθούν στην πραγματικότητά μας. Τα δυναμικά αυτά είναι δημιουργήματα των σκέψεων και προθέσεων του καθενός σε άλλη ροή χρόνουαλλά προσβάσιμα από όλη την ανθρωπότητα και επομένως μεταφέρουν και την υπευθυνότητα μας για την ποιότητά τους και τις επιπτώσεις τους στους άλλους.

Η δημιουργία παρόμοιων δυναμικών από τους πολλούς, μετατρέπεται σε συλλογικό δυναμικό, συντονιζόμενο με τον καθένα μας με ιδιαίτερο, προσωπικό τρόπο και ιλιγγιώδες ταχύτητες. Εκεί λοιπόν, εκτός δικού μας χώρου και χρόνου, φωλιάζουν τα σύμβολα, τα πρότυπα, οι μύθοι, οι μνήμες,κτλ. κι ότι άυλο επηρεάζει την ζωή μας. Εκεί πρέπει να αναζητηθεί η τεράστια σημασία τους, και όχι μέσα στους εγκεφάλους μας που «απλώς» επεξεργάζονται τα σήματα. Πάντα δονούμαστε με αυτά τα άυλα δυναμικά- σύμβολα- πρότυπα σαν να ήταν μέσα μας.

Τα σύμβολα – πρότυπα αντιπροσωπεύουν τον τρόπο λειτουργίας της Δημιουργίας
Τα σύμβολα είναι άυλες μορφές που σμιλεύτηκαν από τις απαρχές της ανθρωπότητας. Αυλές και ανθρώπινες κατασκευές συγχρόνως, διότι απλώς είναι αποτελέσματα της σκέψης των ανθρώπων. Η δύναμη τους είχε συγκρατήσει από πάντα την προσοχή μας και έχουν αναπτυχθεί πολλές σημαντικές προσεγγίσεις που τις βρίσκουμε στα έργα των ανθρώπων, τις παραδόσεις τους, τα γραπτά που αφήσανε, κτλ.

Οι παραστάσεις στους ναούς των Αιγυπτίων, οι αριθμοί και η τετρακτύς των Πυθαγόρειων, οι αναλογίες των ελληνικών ναών, το δένδρο της ζωής της εβραϊκής Καμπάλα, η λεγόμενη ιερή γεωμετρία, οι ιεροτελεστίες των διαφόρων λαών, κτλ., κτλ. Αναρίθμητα συγγράμματα τα έχουν μελετήσει, όπως το τελευταίο βιβλίο που μας άφησε ο Karl Jung «Ο άνθρωπος και τα σύμβολα του»που αποτελεί σταθμό. Δεν είναι σκοπός μας να ξανά-μελετήσουμε εδώ αυτό το επίπεδο των συμβόλων, αλλά πλατύναμε παραπάνω την έννοιά τους παρατηρώντας τις αρχές – νόμους του σύμπαντος που τα διέπουν έτσι ώστε να αποκομίσουμε κάτι το ωφέλιμο στην καθημερινότητά μας.

Η Δημιουργία, εξ ορισμού, δεν θα είχε νόημα χωρίς εξέλιξη στο καθετί. Δηλαδή το γνωστό μας «τα πάντα ρεί» είναι ένα βασικό στοιχείο που την χαρακτηρίζει. Το κάθε τι μπορεί να είναι διαφορετικό την επόμενη στιγμή. Εμείς στην Γη, και τα άλλα νοήμονα δημιουργήματα απανταχού στο Σύμπαν, είμαστε οι προνομιούχοι παρατηρητές που μπορούν και προσπαθούν να βγάλουν νόημα από το κάθε τι. Είμαστε προνομιούχοι διότι είμαστε οι μόνοι που έχουν την συνειδητότητα, το ότι γνωρίζουν ότι γνωρίζουν, δηλαδή την πνευματικότητα, η ακόμη την αίσθηση του γίγνεσθαι, των υπαρξιακών ερωτήσεων «από πού ερχόμαστε και που πάμε».

Έχει λοιπόν να κάνει με τον Χρόνο, σε αντίθεση με όλα τα άλλα δημιουργήματα που υφίστανται χάρη στις φυσικές τους επιταγές και τα λειτουργικά τους ένστικτα (ανόργανος κόσμος, φυτά, ζώα). Επομένως, για να επιβιώσουμε και να εξελιχθούμε με τον ασφαλέστερο τρόπο και την επόμενη στιγμή, μας ενδιαφέρει διακαώς να μπορούμε να μαντεύουμε το μέλλον, καταπραΰνοντας έτσι την αγωνία μας για το αύριο. Χρειαζόμαστε λοιπόν πληροφορίες για τις αλλαγές που μας αφορούν, δηλαδή το πιθανόν μέλλον, εξ ου και η σημασία της μαντικής για κάθε πολιτισμό.

Η θεωρία της πληροφορίας από την πλευρά της υπογραμμίζει τα παραπάνω διότι αποδεικνύει ότι μόνο κάτι που αλλάζει πρέπει να χαρακτηρίζεται σαν πραγματική, λειτουργική πληροφορία. Εάν κάτι παραμένει σταθερό, μπορώ να το μαντέψω για την επόμενη στιγμή μόνος μου, χωρίς να χρειάζομαι τίποτε άλλο. Αυτό όμως είναι σπάνιο επειδή όλα αλλάζουν και έτσι χρειάζομαι την γνώση αυτής της αλλαγής, άρα ένα σήμα – κάτι άυλο επομένως – από κάπου.

Την στιγμή λοιπόν που αυτές οι ανταλλαγές πληροφοριών είναι θεμελιώδεις για την εξέλιξη στο Σύμπαν και την Ζωή, η αποδοτικότητά τους θα πρέπει να είναι τέλεια. Οι συνεχείς πράξεις μας είναι μια αλληλουχία αναλύσεων ενώ η εμπειρία μας αποτελεί μια σύνθεση αυτών που έχουμε βιώσει, εμείς η οι άλλοι, διότι εστιάζεται στο τι είναι αρεστό και τι επικίνδυνο. Η σύνθεση δεν ενδιαφέρεται για τις αναλυτικές λεπτομέρειες του «γιατί» που έχουν γίνει πριν.

Είναι ένα – άυλο – πακέτο πληροφοριών που εμπεριέχει την πεμπτουσία των αναλύσεων – εμπειριών μας που συν-βάλουν. Τα σύμβολα λοιπόν έχουν ακριβώς αυτό το βασικό χαρακτηριστικό. Ένα άλλο χαρακτηριστικό τους είναι ότι έχουν νόημα για τον παραλήπτη, δηλαδή τον βοηθούν να βγάλει συμπεράσματα. Αλλά και το νόημα αυτό είναι μια άυλη μορφή. Επομένως, στον υλικό κόσμο που εξελισσόμαστε, τα βασικά λειτουργικά «εργαλεία» μας – πληροφορίες και νόημα – είναι άυλα.


Τα σύμβολα βρίσκονται παντού και είναι δημιουργήματα μας
Στην καθημερινότητά μας, είμαστε συνηθισμένοι να αποκαλούμε σύμβολο κάτι το ξεχωριστό, το ιδιαίτερο, και το νόημα που του δίνουμε εξαρτάται από τις προσωπικές μας γνώσεις, αξίες και εμπειρίες, καθώς και από αυτές του κοινωνικού μας συνόλου. Για παράδειγμα, ο κύκλος σαν σύμβολο της τελειότητας, ο ταύρος σαν σύμβολο της δύναμης, ο χρυσούς αριθμός = = 1.618 σαν σύμβολο της αρμονίας, και αναρίθμητα άλλα, διαφορετικά για κάθε πολιτισμό που έχει τα δικά του βιώματα. Με μια μόνο λέξη η μια εικόνα μεταφέρουμε την ουσία του νοήματος που θέλουμε να εκφράσουμε, την σύνθεσή του.

Η ουσία αυτή αντιπροσωπεύει το συμπέρασμα που έβγαλε συλλογικά ένα σύνολο ανθρώπων μέσα από τα βιώματα του, ενώ ο Jung εισήγαγε τον όρο «αρχέτυπα», σύμβολα που τα μοιράζεται υποσυνείδητα όλη η ανθρωπότητα, όπως εμφανίζονται συχνά και στον κόσμο των ονείρων μας. Σαν παράδειγμα πυκνότητας αποθηκευμένης γνώσης που εμπεριέχεται σε σύμβολα μπορούν να παρατεθούν οι διάφοροι μύθοι των λαών, η θρησκευτικά σύμβολα, η έννοια του ήρωα και της λύτρωσης που μπορεί να μας φέρει, η ακόμη ο χαμένος παράδεισος.

Την δική του σημασία έχουν- π.χ. τα χρώματα των ενδυμάτων που επιλέξαμε το πρωί, η ο χρωματισμός του δωματίου μας – τα οποία δηλώνουν την ψυχική μας διάθεση. Η επιλογή των διακοπών – βουνό (σύμβολο του πατέρα) ή θάλασσα (σύμβολο της μητέρας) – φαίνεται αποτέλεσμα συνειδητής απόφασης αλλά στην ουσία δηλώνει αυτά που μας λείπουν η αυτά που αποφεύγουμε υποσυνείδητα, ή ακόμη όταν αποφεύγουμε τον ήλιο – τον απειλητικό πατέρα.

Το ίδιο συμβαίνει με την επιλογή των επαγγελμάτων. Το σύμβολο του γιατρού είναι αυτού που μπορεί να μας θεραπεύσει, να μας σώσει. Εάν θελήσω π.χ. να γίνω γιατρός, κινούμαι αόρατα προς αυτήν την επιλογή από ένα στρες δικό μου ή των γονιών μου ή άλλων στο γενεαλογικό δένδρο μετά από ένα δράμα διότι για κάποιους λόγους έλειψε ο γιατρός όταν χρειάσθηκε και προσπαθώ έτσι υποσυνείδητα να επανορθώσω.

Στο κάθε τι, ένα πρότυπο κατευθύνει τις αποφάσεις μου μέσα από την φόρτιση των ανησυχιών μου.Το ίδιο συμβαίνει με την συμβολικότητα στην εμφάνιση των ασθενειών όπως αναφέρθηκε στην αρχή και θα ξανασυναντήσουμε με λεπτομέρεια στην συνέχεια.

Τα διάφορα δόγματα (επιστημονικά, θρησκευτικά, κοινωνικά, κτλ.) δημιουργούν επίσης συστήματα – σκεπτομορφές – εγρηγορότα που έχουν την δική τους δύναμη και υπόσταση και αγωνίζονται να την διατηρήσουν και να την αυξήσουν. Χιλιάδες επιστήμονες και εκατομμύρια μελετητές και σκεπτόμενοι απανταχού σμιλέψανε με τις σκέψεις τους και συνεχίζουν να τροφοδοτούν π.χ. ένα σύστημα επιστημονικό – ένα τρόπο σκέψης για το πως ερμηνεύουμε τον κόσμο ή ένα σύστημα θρησκευτικό η κοινωνικό – ένα τρόπο σκέψης για τις αξίες μας, τα πρέπει μας και τα πιστεύω μας.

Ακολουθώντας αυτό το άυλο σύμπλεγμα συμπερασμάτων σαν γνώμονα στις καθημερινές μας αποφάσεις και στάση μας στην ζωή, μας καθιστά άβουλες μαριονέτες που νομίζουν ότι εξασκούν την ελεύθερη βούληση τους. Η συνειδητοποίηση της ύπαρξης των προτύπων που ακολουθούμε είναι λοιπόν ο πρώτος σταθμός προς την ελευθερία μας. Η ελεύθερη βούληση μας θα εξασκηθεί πραγματικά όταν επιλέξουμε έτσι συνειδητά αυτό που μας αρμόζει κάλλιστα.

Οι λέξεις έχουν επίσης αναδυθεί από παρόμοια διαδικασία. Ο Σωκράτης στον Κρατύλο υπογραμμίζει τον θεμελιώδη ρόλο που παίξανε στα πανάρχαια χρόνια οι “ονοματοποιοί” που δημιουργήσανε με την μεγάλη τους σοφία τις λέξεις για να αντιπροσωπεύουν πραγματικά αυτό που εκφράζουν. Εκτοτε, η σημασία αυτής της διεργασίας χάθηκε, αφήνοντας σαν ίχνη την σημερινή, επιφανειακή ετυμολογία.

Κάθε φορά που προφέρουμε μία λέξη, συντονιζόμαστε με αυτήν την αρχαία, αλλά πάντα παρούσα αξία, παρόλο που την αγνοούμε. Σαν λεπτομερές παράδειγμα, θα δώσουμε παρακάτω ορισμένα βασικά στοιχεία για τον περίφημο χρυσό αριθμό L προκειμένου να φανεί η πολλαπλότητα των γνώσεων και εννοιών που εμπεριέχονται σε ένα από τα πιο γνωστά σύμβολα. Πράγματι, ο χρυσός αριθμός είναι η πιο απλή έκφραση αρμονίας στην εξέλιξη:
«Όταν ο θεός άρχισε να φτιάχνει το σώμα του σύμπαντος, χρησιμοποίησε χώμα (ύλη) και φωτιά (ενέργεια). Δεν είναι όμως δυνατό να ενωθούν δυο σώματα χωρίς την μεσολάβηση και κάποιου τρίτου, διότι ανάμεσα στα δύο πρέπει να υπάρχει κάτι που να τα συνδέει. Καλύτερος δεσμός είναι αυτός που ενώνει τον εαυτό του τέλεια με εκείνα τα πράγματα που συνδέει σε ένα ενιαίο. Η εργασία αυτή γίνεται με αποτελεσματικό τρόπο από την φυσική σχέση των αναλογιών» Τίμαιος, 31c
ή ακόμη: «Όταν δηλαδή ο μέσος από τους τρεις αριθμούς, είτε κύβοι είναι αυτοί, είτε δυνάμεις, έχει με τον τελευταίο την ίδια σχέση που έχει ο πρώτος με τον μέσο, και αντίστροφα, όποια σχέση έχει ο τελευταίος με τον μέσο έχει και ο μέσος με τον πρώτο. Τότε, επειδή ο μέσος γίνεται και πρώτος και τελευταίος, ενώ ο πρώτος και ο τελευταίος γίνονται με την σειρά τους μέσοι, αναγκαστικά θα είναι όλοι ίδιοι και κατά συνέπεια θα αποτελούν ενιαίο σύνολο.» Τίμαιος, 32a

Πιο απλά, το L αντιπροσωπεύει μια λειτουργικότητα του Σύμπαντος και της εξέλιξης. Το κάθε τι εμπεριέχεται σε ένα σύνολο, είναι μέρος ενός συνόλου, π.χ. τα όργανα του σώματος μέσα στο σώμα, αλλά συγχρόνως αποτελεί σύνολο για άλλα μέλη πιο μικρά από αυτό, π.χ. το όργανο σχετικά με τους ιστούς του, κ.ο.κ. εάν συνεχίσει κανείς τον συλλογισμό όπως οι ιστοί σχετικά με τα κύτταρα, τα κύτταρα σχετικά με τους οργανίτες τους, και κατόπιν τα μόρια, τα άτομα, τα στοιχειώδη σωμάτια.
Χρυσός αριθμός Φ – τέλειες αναλογίες

Ο λόγος που η Φύση ακολουθεί το Φ είναι απλός και εκφράζεται παραπάνω στον Τίμαιο: επειδή το κάθε ένα από τα εμπλεκόμενα επίπεδα παίζει εν δυνάμει τρεις ρόλους συγχρόνως, δηλαδή σύνολο για άλλα μέλη, μέλος για μεγαλύτερα σύνολα, και φυσικά ενδιάμεσο, είναι απαραίτητο για την αρμονία του όλου το πέρασμα από το ένα επίπεδο στο επόμενο η στο προηγούμενο να γίνεται χωρίς κανένα πρόσκομμα. Είναι ο μόνος τρόπος για το όλον να αποτελεί μια αρμονική οντότητα.

Αυτό επιτυγχάνεται όταν η αναλογία μεταξύ επιπέδων είναι η ίδια και αυτό είναι δυνατό μόνο με την αναλόγια του Φ, πράγμα παρατηρήσιμο εύκολα και συχνά στις αναλογίες της Φύσης. Αυτό αποτελεί και την έννοια των fractals στα μαθηματικά, καθώς και την βασική έννοια στην θεωρία της Διττότητας του Δρ. Γκαρνιέ Μαλέ, όπου μάλιστα κάθε επίπεδο πραγματικότητας λειτουργεί με δική του ροή χρόνου και συνεπώς αντίληψη για την ροή αυτή, προγραμματισμένη στην βιολογία των παρατηρητών που βιώνουν την κάθε πραγματικότητα.

Μικρές αλλαγές σε διαρκή επανάληψη δημιουργούν καινούριες οντότητες.

Ορίζοντες μέσα σε άλλους ορίζοντες.

Ο Φ εμπεριέχει όμως και δεύτερη θεμελιώδη σύνθεση. Ο Ιταλός μαθηματικός της Αναγέννησης Φιμπονάτσι (σημαδεμένος θα λέγαμε από το όνομά του να κάνει αυτήν την παρατήρηση !) ανακάλυψε πως εάν αρχίσουμε με τον αριθμό 1 και συνεχίσουμε προσθέτοντας τον προηγούμενο (εκτός φυσικά από το ίδιο το 1 στο οποίο προσθέτουμε τον εαυτό του), η αναλογία μεταξύ δύο διαδοχικών αριθμών της σειράς πλησιάζει, χωρίς ποτέ να φτάνει με ακρίβεια, τον αριθμό Φ. Αυτή η διεργασία όμως είναι θεμελιώδης στην Φύση και διέπει, είναι δηλαδή το πρότυπο, οποιασδήποτε εξέλιξης, και ακόμη της ίδιας μας της ζωής.

Διαδικασία εξέλιξης στην Φύση

Η Φύση λοιπόν, και εμείς σαν μέλη της, ακολουθούμε νόμους, πρότυπα. Πρόκειται για άυλες έννοιες που αντιπροσωπεύουν την αρμονία και εμφανίζονται στην ύλη. Πάντα το άυλο προηγείται της υλικής εμφάνισης που απλώς καθρεφτίζει το «αναλλοίωτο και αληθινό» των Πυθαγόρειων και του Πλάτωνα. Το βελανίδι «ονειρεύεται» να γίνει βελανιδιά, που είναι ο τελικός σκοπός του, ο «ελκυστής» του. Ο Έντισον ονειρεύθηκε τον λαμπτήρα πυράκτωσης πριν τον δημιουργήσει μετά από πολλές προσπάθειες, και ο λαμπτήρας θα εκφράζει πάντα την λειτουργικότητα που ονειρεύθηκε ο δημιουργός του – να φωτίζει. 

Το ίδιο με τον αγγειοπλάστη και το βάζο που βγαίνει από τον τροχό του. Τα παραπάνω δεν αφήνουν χώρο για τίποτα στο τυχαίο. Τα κάθε τι, την στιγμή που υπάρχει, ΠΡΕΠΕΙ να έχει νόημα. Και το δικό μας νόημα; Ποιό είναι;

Η φύση ακολουθεί τους ίδιους νόμους τέλειων αναλογιών
Πραγματική ελευθερία: συνειδητή αναθεώρηση των προτύπων – προγραμμάτων που μας κυβερνούν.Όλα διέπονται από πρότυπα που περιμένουν να αποκωδικοποιηθούν δηλαδή να συμβάλουν στην συνειδητοποίησή μας για την ύπαρξη κάτι που είναι πιο βαθύ, πέρα από αυτό που βιώνουμε. Τελικά αυτό που ευρέως αναφέρεται σαν συνειδητότητα, δεν θα ήταν τίποτα άλλο από την δυνατότητα αυτής της αποκωδικοποίησης, της ανακάλυψης της έννοιας που έχει αυτό το πρότυπο πέρα από μας. Το τρόπαιο για μας όταν επιτύχουμε να εξασκήσουμε αυτήν την αποκωδικοποίηση-συνειδητοποίηση ενός προβλήματός θα μπορούσε να είναι τεράστιο.

Με την λογική και συναισθηματική νοημοσύνη μας, αντικαθιστούμε τα πρότυπα με τα οποία δονούμαστε, τα οποία υπακούαμε πειθήνια μέχρι τώρα, με άλλα, διαφορετικά, αρμονικά με τον καινούριο ελκυστή που ανακαλύψαμε μέσα μας, δηλαδή την νέα λειτουργικότητά-νόημα ύπαρξης που αντιληφθήκαμε μέσα μας και που προέρχεται από την νέα ερμηνεία μας για μια κατάσταση.
Αυτή η νέα ερμηνεία μας για την πραγματικότητα επιλέγει τώρα ένα πιο κατάλληλο πρότυπο για να την υλοποιήσει και δονείται με αυτό. Η νέα υλοποίησή σημαίνει καλύτερη υγεία, σωματική και ψυχική. Τα προβλήματά μας λοιπόν δεν μπορεί να είναι τυχαία η εκδικητικές τιμωρίες της Φύσης ή του θεού. Χρησιμεύουν σαν ξύπνημα μας για να αρχίσουμε αυτήν την διαδικασία. Η νέα ιατρική του Δρ. Χάμερ και όλων των συνεχιστών του και άλλων ερευνητών, υπογραμμίζει ακριβώς αυτήν την διαδικασία και θα δώσουμε μερικά παραδείγματα.

Θα πιστοποιήσουμε ότι εκείνο που συνδέει την ψυχολογική χροιά με ένα όργανο, που καθιστά και τον ακρογωνιαίο λίθο της προσέγγισης αυτής, είναι η λειτουργικότητα, ο σκοπός, ο ελκυστής, το πρότυπο-σύμβολο που είναι κοινό μεταξύ των διεργασιών που διαμείβονται τόσο στο σώμα, όσο και στην ψυχολογία.

Όλα είναι αρχαϊκά προγράμματα που δημιουργηθήκανε στην εξέλιξη των ειδών για την επιβίωσή τους και αφορούν φυσικά και τα ζώα. Η μεγάλη διαφορά με τους ανθρώπους είναι η ύπαρξη σε μας, πέρα από το επίπεδο της φυσικής πραγματικότητας που υπάρχει στα ζώα, και του εικονικού, φανταστικού και ιδίως συμβολικού επιπέδου που εκλαμβάνονται (ερμηνεύονται) σαν απολύτως πραγματικά από τον αυτόματο εγκέφαλο που προσπαθεί να μας βοηθήσει. Ετσι υποφέρουμε πολύ συχνότερα και εντονότερα από τα ζώα για τις ανθρώπινες δημιουργίες: άυλες – φανταστικές, εικονικές η συμβολικές καταστάσεις, όπως θα δούμε στην συνέχεια.





Τα παραπάνω στοιχεία αγγίζουν μόνο επιφανειακά όσα μπορούν να ειπωθούν. Κάθε όργανο έχει πολλές λειτουργικότητες και η προσεκτική έρευνα της ψυχολογικής χροιάς θα μας φανερώσει ότι και αυτή περιέχει πολλές πτυχές, καθρεφτίζοντας τις επί μέρους λειτουργικότητες του οργάνου και την τοπολογία του στο σώμα (δεξιά, αριστερά, πάνω, κάτω, εμπρός, πίσω).

Πέρα απ’ αυτό, οι ιστοί του οργάνου που υποφέρουν έχουν και αυτοί το δικό τους μήνυμα, ακόμη και ο τύπος των κυττάρων που αποτελούν τον ιστό. Γνωρίζοντας λοιπόν καλά την βιολογία, την φυσιολογία και τον συμβολισμό, μπορούμε να οδηγηθούμε σε μεγάλο βάθος μέσα στους μαιάνδρους της ψυχολογικής μας φόρτισης.

Όλα μας μιλούν σαν ζωντανά σύμβολα και μας ζητούν να τα κατανοήσουμε για να επανέλθει η αρμονία. Η αποτελεσματικότητα του λόγου, τόσο των άλλων προς εμάς, όσο και το δικό μας εσωτερικό παραμίλημα, οφείλεται φυσικά στην συμβολική έννοια που έχουμε δημιουργήσει για κάθε λέξη η φράση. Γνωρίζουμε πως μια λέξη μπορεί να σκοτώσει αλλά και να γιατρέψει. Μας οδηγεί να δονηθούμε στιγμιαία με την ενέργεια της άυλης έννοιας της και να υλοποιήσουμε τις επιπτώσεις της.

Η επιρροή των γονικών σκέψεων πάνω στην δική τους ζωή κατά την διάρκεια της κυοφορίας του εμβρύου αποδεικνύει την δημιουργία δυναμικών-προτύπων που το έμβρυο ερμηνεύει σαν προγράμματα. Θεωρεί πως το αφορούν προσωπικά και ο αυτόματος εγκέφαλος του θα τα ακολουθήσει πιστά, χωρίς να τα αμφισβητήσει ποτέ, και αυτό προς καλύτερη επιβίωση, παρόλο που μπορεί να οδηγήσουν στην καταστροφή του διότι δεν ήταν δημιουργημένα από το ίδιο.

Ένα πρόγραμμα δεν ανανεώνεται, το πρότυπο δεν αντικαθίσταται εάν δεν εισάγουμε την συνειδητοποίηση μας, πράγμα που το έμβρυο, η το μικρό παιδί δεν μπορεί να κάνει, εκτός εάν του το πούμε. Τα προγράμματα-δυναμικά που έχουν δημιιουργηθεί από τα δράματα των προγόνων περιμένουν επίσης την σειρά τους για αποκωδικοποίηση, για να κατανοηθεί επιτέλους τα παλιό δράμα και να βρουν «δικαίωση» οι παλιοί με την νέα ερμηνεία των απογόνων. Να σταματήσει ο κύκλος της σιωπηλής επανάληψης για να ελευθερωθούν όλοι των επερχόμενων γενεών.

Εμείς είμαστε τα πιο ισχυρά σύμβολα-πρότυπα στο σύμπαν. Συνδημιουργοί και συνυπεύθυνοι

Το συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι πολύ απλό. Είμαστε ζωντανά σύμβολα-πρότυπα. Την στιγμή που έχουν αποδειχθεί επανειλημμένα αυτές οι επιρροές και ακολουθούμε τις επιταγές άυλων προγραμμάτων- προτύπων δημιουργημένων από άλλους, είναι προφανές πως τα πρότυπα είναι επισκέψιμα από όλους και ακόμη πιο έντονα από αυτούς που έχουν κάποια σχέση με μας.

Επίσης είναι προφανές πως η επιρροή των δικών μας σκέψεων στην δική μας υγεία πρέπει να είναι ακόμη εντονότερη. Το νερό καταγράφει τις πληροφορίες (σκέψεις, συναισθήματα) και γνωρίζουμε πως αποτελούμαστε από νερό κατά 75%. Κάθε κύτταρό μας αντιλαμβάνεται έτσι τα πάντα στιγμιαία και βγάζει συμπεράσματα.

Οι σκέψεις λοιπόν έχουν κεφαλαιώδη σημασία, αλλά ακόμη μεγαλύτερη έχουν οι ανείπωτες, υποσυνείδητες προθέσεις-ανησυχίες-φόβοι-ελπίδες μας. Αυτά μας κυβερνούν σε τελική ανάλυση και αυτά επίσης φέρουν και την υπευθυνότητά μας για όλους όσους συντονισθούν με τα δυναμικά-πρότυπα που δημιουργήσαμε. Επομένως το να φέρουμε όλα αυτά στην επιφάνεια της συνείδησης και να τα αντικαταστήσουμε είναι και ο μόνος αυθεντικός δρόμος προς την ελευθερία μας, την αρμονία μας, και άρα την υγεία μας.

Σύμφωνα μ’ αυτήν την προσέγγιση, η συμπεριφορά μας καθρεφτίζεται ακαριαία παντού, μέσω του προτύπου που εκδηλώνει. Εάν πετάξω το πακέτο τσιγάρων στον δρόμο, ακόμη και εάν δεν με δει κανείς, ενισχύω στον χώρο-χρόνο των δυναμικών το πρότυπο της αδιαφορίας για το κοινό καλό και δεν πρέπει να ξαφνιαστώ όταν συναντήσω την ίδια συμπεριφορά γύρω μου.

Εάν τα λόγια μου δεν συμφωνούν με τις σκέψεις μου, ενισχύω το σύμβολο της υποκρισίας, και επειδή συντονίζομαι μ’ αυτό, θα βρω με βεβαιότητα στον δρόμο μου αυτούς που συντονίζονται με το ίδιο σύμβολο και που θα με αποδείξουν έτσι ότι είχα δίκιο. Αυτό θα ενισχύσει την πεποίθησή μου ότι σε ένα κόσμο υποκριτών που συναντώ, θα έπρεπε κι’ εγώ να κάνω το ίδιο. Δηλαδή ένας φαύλος κύκλος που συν-δημιούργησα.

Θα έπρεπε να αναλάβουμε την υπευθυνότητα μας, ατομικά και συλλογικά, γι’ αυτήν την δύναμη μας: Έχει ειπωθεί ότι ο μεγαλύτερος, υποσυνείδητος, φόβος του ανθρώπου είναι ο φόβος του να συνειδητοποιήσει την μεγαλοσύνη του και να αναλάβει την ελευθερία του, διότι αυτό θα συνεπάγεται και την υπευθυνότητά του, κάτι που φαίνεται να τον παραλύει. Τα στοιχεία αυτού του άρθρου, με την παρατήρηση της καθημερινής συμπεριφοράς των ανθρώπων, μας οδηγούν στο ίδιο συμπέρασμα. Κάνουμε ότι μπορούμε για να αποφύγουμε την συνειδητοποίηση «τα δύσκολα».

Πράγματι. Εστιάζουμε την προσοχή μας, και άρα την ενέργειά μας, στην φθορά της ανά-λυσης, της ενασχόλησης με λεπτομέρειες, και αυτό είναι προφανές παντού: π.χ. η διδασκαλία – εκπαίδευση συγκεντρώνεται συχνότατα μόνο προς ότι είναι άμεσα ωφελιμιστικό, στην αποστήθιση, στα θέματα που «θα πέσουν» και όχι στην πλήρη κατανόηση, στην ευκολία, στις πληροφορίες και όχι στην γνώση, και ακόμη λιγότερο στην σοφία. Μιλάμε ώρες στα κινητά τηλέφωνα χωρίς να λέμε κάτι το ουσιαστικό.

Το διαδίκτυο μπορεί να μας προσφέρει πληθώρα γνώσεων αλλά δεν έχουμε πια τα κριτήρια να ξεχωρίζουμε τα σημαντικά και έτσι χανόμαστε. Οι εφημερίδες και οι τηλεοράσεις μας βομβαρδίζουν με άχρηστες λεπτομέρειες, και μάλιστα ανησυχητικές, χωρίς να αναφέρουν το παραμικρό αισιόδοξο νέο ανά τον πλανήτη, οδηγώντας μας στο υποσυνείδητο συμπέρασμα ότι μόνο καταστροφές, τωρινές και μελλοντικές, μας περιστοιχίζουν.

Την ώρα των συζητήσεων στην τηλεόραση, έχουμε συχνά μια σειρά μονολόγων χωρίς συνοχή, δομή, η συμπεράσματα. Μια βαθιά ανία και κατάθλιψη πλημμυρίζει τον κόσμο, που έχασε κάθε σταθερή αναφορά για το ποιος είναι και πού βαδίζει.
Εμείς όμως γνωρίζουμε τώρα πως η λύση για οτιδήποτε μας απασχολεί βρίσκεται στην απόφασή μας να ξοδεύουμε ένα μέρος του χρόνου μας με προσοχή στην σύνθεση, στο ουσιώδες, στο πρότυπο, στο αληθινό, άρα στην αποκωδικοποίηση, στη ανακάλυψη του νοήματος γι’ αυτά που συμβαίνουν, στην μεγαλύτερη συνειδητοποίηση. Την στιγμή που οι σκέψεις και οι υποσυνείδητες ανησυχίες μας δημιουργούν πρότυπα προσβάσιμα από τα άλλα μέλη του συνόλου, καμία αλλαγή δεν είναι δυνατή εάν δεν ξεκινήσει από την συνειδητοποίηση των μελών του συνόλου.

Το σύνολο συσσωρεύει τα δυναμικά, δεν τα δημιουργεί αφ’ εαυτού του, σαν ξεχωριστή ύπαρξη. Στην συνέχεια, το συσσωρευμένο αυτό δυναμικό παρόμοιας χροιάς, (εγωκεντρισμός, αλληλεγγύη, κτλ.) αποκτά τεράστια δύναμη και μπορεί να παρασύρει τους πολλούς ή, αντίθετα, να ανατρέψει μια αφαινομενικά απελπιστική κατάσταση.

Οι διαμαρτυρίες αντίδρασης δεν μπορούν να είναι δημιουργικές διότι εμπεριέχουν τον φόβο γι’ αυτό που δεν θέλουμε να συμβεί και επομένως συντονίζονται με τα δυναμικά φόβου και χειροτερεύουν την κατάσταση. Προκαλούμε αυτό που φοβόμαστε. Ακόμη και η ελπίδα εμπεριέχει τον φόβο ότι υπάρχουν πιθανότητες να μην συμβεί αυτό που επιθυμούμε. Τα άσχημα δυναμικά «τρίβουν τα χέρια τους» με την άγνοιά μας, διότι αποκτούν μεγαλύτερη δύναμη.

Η λύση, σύμφωνα με τους νόμους του περιγράψαμε, είναι η απόλυτη βεβαιότητα στις δημιουργικές μας προτάσεις. Δεν είμαστε εναντίον κάτι, αλλά προτείνουμε κάτι διαφορετικό, δημιουργούμε ένα πρότυπο με το οποίο ο ι πολλοί θα μπορέσουν να συντονισθούν, ακόμη κα ι εν αγνοία τους, μεγαλώνοντας έτσι την πιθανότητα υλοποίησής του.

Μια απαραίτητη συνθήκη για την έξοδο από τα συλλογικά αδιέξοδα, δηλαδή σαν πρώτη κα βασική συνειδητοποίηση μας, είναι το εμφανές και το πιο λογικό συμπέρασμα : είμαστε μέλη ενός (κοινωνικού) οργανισμού και καμία πράξη ούτε καν σκέψη δεν θα έπρεπε να τείνει προς το κοινό …κακό !

Είναι αδιανόητο για τα κύτταρα να μην συνεργασθούν στενά για την επιβίωση του όλου, από την οποία εξαρτάται άμεσα η δική τους. Ακόμη κα οι καρκινικοί όγκοι δεν αποτελούντα από χαοτικό συνονθύλευμα κυττάρων, όπου το καθένα κάνει ότι θέλει. Εχουν συγκεκριμένη δομή αρτηριών, φλεβών, νεύρων κτλ., διότι έχουν ένα νόημα τείνουν προς ένα σκοπό, όπως απέδειξε περίτρανα ο Δρ. Χάμερ. Η στενότητα αντίληψης των ανθρώπων για την εμφανή πραγματικότητα, πως οτιδήποτε επιβλαβές για το σύνολο είναι ακόμη περισσότερο για τα μέλη του, μας τοποθετεί σε ένα επίπεδο συνειδητότητας υποδεέστερο και αυτού των καρκινικών κυττάρων. Διότι οι άνθρωποι σαν νοήμονα όντα θα έπρεπε τουλάχιστον να ενδιαφέρονται και για την επόμενη γενιά.


Τα συλλογικά πρότυπα για τον Ελληνικό χώρο

«Η ελκυστικότητα της φιλοσοφίας των Ελλήνων οφείλεται στο ότι ποτέ, σε κανένα άλλο τόπο στον πλανήτη, δεν δομήθηκε ένα τέτοιο σύστημα γνώσεων και καινοτομιών χωρίς να χρειαστεί να προστρέξει στο κομμάτιασμα των επιστημών που έγινε ανυπόφορο στις μέρες μας. Δεν υπήρχε κανένα όριο στα θέματα σπουδής, καμία προκατάληψη, και ήταν παραδεκτό ότι η πρόοδος στο ένα θα είχε αντίκτυπους σε όλα τα άλλα. Η επιστροφή σήμερα στην αρχαία σκέψη είναι για να ξανακερδίσουμε, χάρη σε αυτήν, την ελευθερία της σκέψης μας. Η επιστήμη είναι ο ελληνικός τρόπος να σκεφτεί ο άνθρωπος τον κόσμο. Για τον λόγο αυτόν, η επιστήμη ποτέ δεν υπήρξε παρά μόνο σε λαούς με ελληνική επιρροή» E. Schrodiger « Η Φύση και οι Έλληνες», 1948 Βραβείο Νόμπελ, Από τους πρωτεργάτες της Κβαντικής Φυσικής, Φιλόσοφος.

Έχουμε λοιπόν δημιουργήσει, σ αυτόν τον χώρο που ζούμε και αγαπάμε, τις απαραίτητες προυποθέσεις- δυναμικά-προσόντα για δημιουργικότητα και καινοτομία χωρίς όρια. Ας παρατηρήσουμε όμως πώς το ελληνικό αυτό προτέρημα έχει την τάση να εφαρμόζεται στην πράξη, μέσα από τα κείμενα των Οξύρρυγχων παπύρων.

Τα κείμενα αυτά, παρόλο που η αυθεντικότητά τους είναι αμφίβολη (δημιούργημα του Κ. Τσάτσου το 1954) είναι κατατοπιστικά διότι μας κάνουν να σκεφθούμε σοβαρά, εκφράζοντας μία αρκετά πιστή ραδιογραφία της πραγματικότητας των Ελλήνων, όπως την παρατηρούμε και σήμερα. Υποτίθεται πως γράφτηκε από ένα Ρωμαίο διοικητή στον τελευταίο αιώνα π.κ.ε. για να συμβουλεύσει ένα συνάδελφό του που μόλις είχε αφιχθεί στην Ελλάδα.
«Ο Έλληνας είναι πιο εγωιστής από εμάς και επομένως από όλα τα έθνη. Το άτομό του είναι «πάντων χρημάτων μέτρον» κατά τον Πρωταγόρα. Αδέσμευτο, αυθαίρετο και ατίθασο, αλλά και αληθινά ελεύθερο ορθώνεται το εγώ των Ελλήνων. Χάρη σ’ αυτό σκεφτήκανε πηγαία πρώτοι αυτοί, όσα εμείς αναγκαζόμαστε να σκεφτούμε σύμφωνα με την σκέψη τους. Χάρη σ αυτό βλέπουν με τα μάτια τους και όχι με τα μάτια αυτών που είδαν πριν απ’ αυτούς…

H μοίρα μας έταξε (εμάς τους Ρωμαίους) νομοθέτες του κόσμου και το ελληνικό άτομο περιφρονεί το νόμο. Δεν παραδέχεται άλλη κρίση δικαίου παρά την ατομική του, που δυστυχώς στηρίζεται σε ατομικά κριτήρια. Απορείς πώς η πατρίδα των πιο μεγάλων νομοθετών έχει τόση λίγη π στη στο νόμο. Και όμως από τέτοιες αντιθέσεις πλέκεται η ψυχή των ανθρώπων και η πορεία της ζωής των. Σπάνια οι Έλληνες πείθονται «τούς κείνων ρήμασι». Πείθονται μόνο στα ρήματα τα δικά τους και ή αλλάζουν τους νόμους κάθε λίγο, ανάλογα με τα κέφια της στιγμής, ή όταν δεν μπορούν να τους αλλάξουν, τους αντιμετωπίζουν σαν εχθρικές δυνάμεις και τότε μεταχειρίζονται εναντίον τους ή τη βία ή το δόλο. A! τόσο τη χαίρεται ο Έλληνας την εύστροφη καταδολίευσή τους, τους σοφιστικούς διαλογισμούς που μεταβάλλουν τους νόμους σε ράκη!

O Έλληνας έχει πιο αδύνατη μνήμη από μας, έχει λιγότερη συνέχεια στον πολιτικό του βίο. Είναι ανυπόμονος και κάθε λίγο, μόλις δυσκολέψουν κάπως τα πράγματα, αποφασίζει ριζικές μεταρρυθμίσεις. Θες να σαγηνέψεις την εκκλησία του δήμου σε μια πόλη ελληνική; Πες τους: «Σας υπόσχομαι αλλαγή». Πες τους: «Θα θεσπίσω νέους νόμους». Αυτό αρκεί. Με αυτό χορταίνει η ανυπομονησία του, το αψίκορο πάθος του. Τι φαεινές συλλήψεις θα βρεις μέσα σε αυτά τα ελληνικά δημιουργήματα της ιδιοτροπίας της στιγμής!

Οι Έλληνες λίγα πράγματα σέβονται και σπάνια όλοι τους τα ίδια. Και προς καλού και προς κακού στέκουν απάνω από τα πράγματα. Για να κρίνουν αν ένας νόμος είναι δίκαιος, θα τον μετρήσουν με το μέτρο της προσωπικής των περίπτωσης, ακόμα και όταν υπεύθυνα τον κρίνουν στην εκκλησία ή στο δικαστήριο. O Έλληνας ζητεί από το νόμο δικαιοσύνη για τη δική του προσωπική περίπτωση. Αν τύχη και ο νόμος, δίκαιος στην ολότητά του, δεν ταιριάζει σε λίγες περιπτώσεις, όπως η δική του, δεν μπορεί αυτό να το παραδεχτεί.

Κι εν τούτος τετρακόσια χρόνια τώρα το διακήρυξε ο μεγάλος τους Πλάτων, πως τέτοια είναι η μοίρα και η φύση των νόμων. Πως άλλο νόμος και άλλο δικαιοσύνη. Το διακήρυξε και ο Σταγειρίτης, χωρίζοντας το δίκαιο από το επιεικές. Αλλά δεν τ’ ακούει αυτά ο Έλληνας! Δεν δέχεται να θυσιάσει τη δική του περίπτωση, το δικό του εγώ σ ένα νόμο σκόπιμο, και δίκαιο στη γενικότητά του, από την έλλειψη τούτη της αλληλεγγύης ματαιώνονται στις ελληνικές κοινωνίες οι κοινές προσπάθειες. H δράση του Έλληνα κατακερματίζεται σε ατομικές ενέργειες, που συχνά αλληλοεξουδετερώνονται και συγκρούονται.»

Έχουμε λοιπόν δημιουργήσει τέτοια δυναμικά εξυπνάδας, καινοτομίας αλλά συγχρόνως και αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς; Ένα μεγάλο ποτάμι που κυλά ήρεμα έχει ένα τεράστιο δυναμικό που υλοποιείται όταν ελευθερωθεί πέφτοντας από ένα μεγάλο υψόμετρο. Είναι βέβαιο με τα παραπάνω πως αυτό το δυναμικό υπάρχει στον ελληνικό χώρο και μπορεί να ελευθερωθεί.

Το σημαντικό είναι πως να οδηγήσουμε αυτήν την συλλογική ενέργεια σε παραγωγή ελεγχόμενης ενέργειας (π.χ. τουρμπίνα ηλεκτρισμού), αντί να την αφήνουμε να εξαφανίζεται χαοτικά στο βάθος της κοιλάδας. Πως θα μπορέσουμε να συντονισθούμε με τα δημιουργικά δυναμικά και πως να αντικαταστήσουμε αυτά που μας οδηγούν στην απώλεια μας την στιγμή που φαίνεται πως έχουμε μπει σε άσχημη τροχιά ;

Την στιγμή που το κάθε μέλος του συνόλου ορίζει και σμιλεύει με τις αλλαγές του και την προσωπική του συνειδητοποίηση το νέο και συλλογικό δυναμικό δημιουργίας, ο δρόμος για την διέξοδο είναι θεωρητικά γνωστός. Αυτό δεν είναι ουτοπία διότι δεν πρόκειται για την αναζήτηση μιας χαμένης σπίθας αλληλεγγύης μέσα μας που θα έπρεπε να εξασκήσουμε καθημερινά.

Κάθε άλλο. Πρόκειται για την συνειδητοποίηση ότι στους σημερινούς περίπλοκους καιρούς ο καθένας μας περνά σοβαρή κρίση σε πολλά επίπεδα (ψυχολογικό, οικογενειακό, οικονομικό, ηθικό, κτλ.) και επομένως κάτι χρειάζεται να αλλάξει πρώτα μέσα μας. Η συμπόνια που θα έπρεπε να δείξουμε στον εαυτό μας για το κουράγιο που χρειάζεται στην αναθεώρηση των «πρέπει» του, των παρωχημένων προτύπων του, για να συγκολλήσει τα διασκορπισμένα κομμάτια του, θα κτίζει συγχρόνως το ίδιο θετικό δυναμικό για το σύνολο. Χωρίς καν να σκεφτούμε το σύνολο, θα εργαζόμαστε σιωπηλά και γι’ αυτό !

Τα ενθαρρυντικά νέα είναι πως δεν χρειάζεται να βρεθούν 51% των πολιτών για να υπάρξει αισθητή αλλαγή στο συλλογικό επίπεδο. Πρόκειται για μία διεργασία κρυστάλλωσης (που είναι και αυτή μία δραματική αλλαγή κατάστασης από την υγρή στην στερεά μορφή) όπου απαιτείται μόνο ένας μικρός αριθμός πυρήνων-ομάδων μορίων που θα πρέπει να κρυσταλλωθούν πρώτοι. Αμέσως μετά, σχεδόν ακαριαία, η κρυστάλλωση εξαπλώνεται στο σύνολο.

Πρόκειται γι’ αυτήν την μαγεία των προτύπων που ζητούν ευκαιρία να αποκτήσουν υπόσταση τροφοδοτούμενα από τις σκέψεις και πράξεις μας, για να συντονισθούν με ότι αρχίζει να τα αναζητά. Πολλοί πιστεύουν πως η αλλαγή στην νοοτροπία μας θα επέλθει με την εκπαίδευση των παιδιών, άρα μακρόχρονα και με την υπόθεση ότι τόσο η πολιτεία, όσο και οι γονείς θα κινηθούν δραστικά προς μία τέτοια προσπάθεια. Αυτό φυσικά είναι ευχής έργο και πρέπει να υλοποιηθεί.

Αυτό όμως δεν φτάνει. Ο χρόνος πιέζει και πρέπει να κινηθούμε ταχύτατα. Δηλαδή από σήμερα. Χωρίς να περιμένουμε να αρχίσουν πρώτα οι άλλοι, διότι πρόκειται για προσωπική μας δουλειά και όφελος. Με συγκεκριμένες πράξεις αλλαγής, συνειδητοποίησης αυτών που μ’ ενοχλούν μέσα μου. Δεν περιμένω να γίνει αυτό τυχαία. Εγώ πρέπει να το προκαλέσω.
Εδώ και τώρα. Στην επόμενη σκέψη. Στην επόμενη πράξη. Στην επόμενη λέξη που ξεστομίζω. Έχουν να κάνουν κάποια από αυτά με αρμονική σύνθεση, με κάτι ουσιώδες για την ύπαρξη μου και αυτή των άλλων, με διαχρονικές αξίες και όχι καθημερινές τριβές;

Δύσκολος ο δρόμος μίας ταχείας αυτογνωσίας για να ελευθερωθούμε και εμείς και το σύνολο; Ας ζητήσουμε τότε βοήθεια από τον ειδήμονα, το προσωπικό δαιμόνιό μας για να αυξήσουμε την διαίσθηση μας και να σταματήσουμε την επιρροή των χιλιάδων ακατάλληλων δυναμικών που εμείς οι ίδιοι δημιουργήσαμε σαν πρότυπα και αφήσαμε να μας κυβερνούν.


Ιωάννης Αναστασίου, Ph.D/ miastala.com 2010